Appenzeller - czujny pies gospodarski o ostrym głosie

Appenzeller - czujny pies gospodarski o ostrym głosie

Appenzeller zgłasza listonosza już przy furtce ogrodowej, wysokim, przenikliwym głosem, który słychać na całej ulicy. To nie błąd wychowawczy, lecz praca, do której rasa została wyhodowana: w szwajcarskich gospodarstwach pędził bydło, pilnował go i strzegł podwórza. Za tym głosem kryje się zwarty, umięśniony i bardzo zwinny pies w trójkolorowej sierści, który chętnie współpracuje i mocno przywiązuje się do swoich ludzi.

Pasuje do aktywnego, konsekwentnego opiekuna, który codziennie ma czas na spacery, trening i pracę umysłową oraz zniesie głośnego psa. Największym zastrzeżeniem jest połączenie dużej energii, ostrego głosu stróżującego i nieufnego spojrzenia na obcych. Jeśli szukasz spokoju, ciszy lub psa, który zostanie sam na cały dzień pracy, wybierz raczej inną rasę.

Podstawowe dane

• Oficjalna nazwa: Appenzeller Sennenhund (angielska nazwa FCI: Appenzell Cattle Dog)
• Synonimy: Appenzeller sennenhond (pisownia holenderska), krótko Appenzeller; po francusku bouvier appenzellois (także bouvier de l'Appenzell); w regionie Appenzell także „Appizöller Bläss”
• Pochodzenie: Szwajcaria, pierwotnie okolice Appenzell
• Uznanie: wzorzec FCI nr 46, grupa 2 (pinczery, sznaucery, molosy, szwajcarskie psy pasterskie i do prowadzenia bydła), sekcja 3, bez próby pracy; obowiązujący wzorzec opublikowany 25 marca 2003
• Pierwotna funkcja: pies do pędzenia bydła, stróżujący, domowy i gospodarski; dziś także wszechstronny pies pracujący i rodzinny
• Wysokość w kłbie: samce 52-56 cm, suki 50-54 cm, z tolerancją 2 cm w górę lub w dół (FCI)
• Waga: nie określona we wzorcu FCI; orientacyjnie około 22-32 kg, zależnie od płci i budowy
• Długość życia: orientacyjnie około 12-14 lat; FCI nie podaje wartości
• Sierść: krótka, gęsta podwójna sierść (typ Stockhaar), twarda i przylegająca, z błyszczącym włosem okrywowym i grubym podszerstkiem
• Kolory: umaszczenie podstawowe czarne lub havana z rdzawobrunatnymi i białymi znaczeniami, jak najbardziej symetrycznymi
• Ruch: orientacyjnie 90-150 minut dziennie, rozłożone na cały dzień, plus celowa praca umysłowa i węchowa
• Szkolenie: pojętny i pomysłowy, ale ostry, szybko pobudzany i nie do przekupienia w stróżowaniu
• Pielęgnacja: niewiele pracy za jednym razem, ale silne linienie, zwłaszcza w okresie linienia sezonowego
• Samotność w domu: budować stopniowo; bez sztywnej liczby godzin
• Klimat: zwykle dobrze znosi klimat umiarkowany; w upale unikać ciężkiego wysiłku
• Początkujący: zwykle nie jest to łatwy wybór ze względu na energię, głos i zachowania stróżujące

Szybki test dopasowania

Może pasować, jeśli:

• chcesz być aktywny na zewnątrz każdego dnia i dodatkowo zaplanujesz czas na trening, zabawy w poszukiwanie lub sporty kynologiczne;
• potrafisz poradzić sobie z psem, który głośno zgłasza, i spokojnie oraz konsekwentnie ukierunkować to na pracę;
• masz jasną rutynę dla gości, kurierów i furtki;
• akceptujesz krótkie włosy w domu, samochodzie i na ubraniach.

Prawdopodobnie nie pasuje, jeśli:

• mieszkasz w mieszkaniu z kiepską izolacją dźwiękową i nie chcesz psiego hałasu;
• regularnie zostawiasz psa samego na cały dzień pracy;
• szukasz spokojnego, naturalnie przyjaznego dla wszystkich psa do towarzystwa;
• masz niewiele czasu lub ochoty na codzienny trening i cierpliwość w wychowaniu.

Nazwa, uznanie i rasy pokrewne

Oficjalna nazwa to Appenzeller Sennenhund. W Holandii spotyka się też pisownię Appenzeller Sennenhond lub krótko Appenzeller; po francusku rasa nazywa się bouvier appenzellois, po angielsku Appenzell Cattle Dog. FCI zarządza wzorcem (nr 46, Szwajcaria). Szwajcarski klub rasy, Appenzeller Sennenhunde Club, założono w 1906 roku. Który holenderski lub belgijski klub rasy obecnie reprezentuje rasę i jakie zasady hodowli tam obowiązują, nie zostało dla tej strony potwierdzone; zapytaj o to w kynologicznym związku swojego kraju, w Holandii w Raad van Beheer.

Rasa jest jednym z czterech szwajcarskich sennenhundów, obok berneńskiego psa pasterskiego, dużego szwajcarskiego psa pasterskiego i entlebuchera. Wszystkie cztery są trójkolorowe, ale Appenzeller wielkością plasuje się między małym entlebucherem a dwoma cięższymi sennenhundami, w przeciwieństwie do berneńczyka ma krótką sierść i nosi ogon mocno zawinięty na grzbiecie. Nie myl go też z dowolną trójkolorową krzyżówką: biała łysinka, rdzawe znaczenia nad oczami i na policzkach oraz kwadratowa budowa są typowe dla rasy, ale rasy dowodzi tylko rodowód.

Historia i pierwotna funkcja

W 1853 roku szwajcarska książka przyrodnicza opisała krótkowłosego, średniej wielkości, trójkolorowego psa do bydła o wysokim, szczekliwym głosie, który częściowo stróżował gospodarstwo, a częściowo pędził bydło. Pod koniec XIX wieku leśniczy Max Siber poprosił Szwajcarskie Towarzystwo Kynologiczne o zaangażowanie się na rzecz rasy. W 1898 roku kanton St. Gallen przeznaczył pieniądze na wsparcie hodowli, komisja ustaliła cechy rasy, a na pierwszej międzynarodowej wystawie psów w Winterthur pojawiła się osobna klasa dla psów do bydła. Z inicjatywy Alberta Heima w 1906 roku powstał Appenzeller Sennenhunde Club, otwarto księgę rodowodową, a Heim w 1914 roku napisał pierwszy obowiązujący wzorzec.

Co to oznacza na co dzień: pies, który w gospodarstwie myślał samodzielnie, patrzył szeroko, szybko się przełączał i przede wszystkim zgłaszał zmiany. Populacja rasy pozostaje według FCI niewielka i wymaga dlatego starannej, odpowiedzialnej hodowli. Romantyczny obraz wiecznie radośnego pracownika nie oddaje faktu, że on też chce dostać pracę.

Wygląd i cechy fizyczne

Appenzeller jest średniej wielkości, zbudowany prawie kwadratowo (długość tułowia ma się do wysokości w kłbie jak 10 do 9), umięśniony i zwinny. Głowa jest wyważona i lekko klinowa, z dość płaskim czołem i słabo zaznaczonym przejściem czoło-kufa (stopem). Oczy są raczej małe, migdałowe i brązowe, spojrzenie żywe i trochę zadziorne. Uszy są trójkątne z lekko zaokrąglonymi końcówkami, w spoczynku zwisają płasko przy policzkach, a przy uważności unoszą się u nasady i obracają do przodu. Klatka piersiowa jest szeroka i głęboka z wyraźnym przedpiersiem; brzuch jest tylko lekko podciągnięty. Ogon jest wysoko osadzony, dobrze owłosiony i w ruchu noszony mocno zawinięty na grzbiecie.

Sierść to podwójny Stockhaar: gęsta, twarda i błyszcząca, z grubym podszerstkiem w kolorze czarnym, brązowym lub szarym. Umaszczenie podstawowe jest czarne lub havana. Do tego należą małe rdzawe plamki nad oczami, rdzawe znaczenia na policzkach, piersi i kończynach oraz białe znaczenia: ciągła łysinka, biel na brodzie i gardle bez przerwy sięgająca do piersi, białe łapy i biała końcówka ogona. Biała plama lub półobroża na karku jest tolerowana. Ostateczną budowę i umaszczenie można dobrze ocenić dopiero w ciągu pierwszego roku życia; szczenię nie jest małym dorosłym psem.

Charakter i temperament

FCI opisuje rasę jako żywotną, temperamentną, pewną siebie, niezawodną i nieustraszoną, lekko nieufną wobec obcych i zdolną do nauki, z czujnością, której nie da się przekupić. W praktyce oznacza to, że Appenzeller wiele dostrzega i chce coś z tym zrobić. Wobec znajomych jest często wylewny, skory do zabawy i silnie związany z rodziną; obcy dostają najpierw krytyczne spojrzenie i zgłoszenie.

Głos jest cechą rasy. Wysoki, przenikliwy okrzyk alarmowy przy gościach, dźwiękach na chodniku, kotach sąsiadów czy podekscytowaniu w ogrodzie należy do rasy. Możesz to ukierunkować treningiem wyciszania, miejscem do obserwacji i stałym rytuałem powitania, ale nie da się tego całkiem oduczyć. Wrażliwość na twarde korekty i frustracja z nudy to możliwe obszary problemowe; bez pracy i odpoczynku może zacząć szczekać bez opamiętania, gonić lub być głośniejszy. Różnice indywidualne istnieją zawsze, m.in. przez linię hodowlaną, socjalizację i doświadczenia uczenia się.

Dzieci, psy, koty i goście

• Niemowlęta i małe dzieci: szybki, silny pies, który lubi pędzić, może przewrócić malucha lub szczypać w nogi, żeby nim kierować. Potrzebny jest nadzór i zasady dla dziecka i psa; nie zostawiaj ich samych.
• Starsze dzieci: często entuzjastyczny towarzysz zabawy na zewnątrz z jasnymi zasadami, o ile dziecko uczy się, kiedy pies potrzebuje odpoczynku, i nie zachęca do dzikiej zabawy w bieganie, która budzi jego instynkt pędzenia.
• Nieznane psy: może być towarzyski po dobrym prowadzeniu, ale często reaguje głośno i bezpośrednio, zwłaszcza jako młodzieniec. Ćwicz spokojne podchodzenie bez natychmiastowego witania.
• Współlokatorzy: ze stabilnym osobnikiem swojego gatunku często idzie dobrze; dwa niespokojne, głośne psy mogą się nawzajem nakręcać.
• Koty i małe zwierzęta: często może żyć z kotami, z którymi się wychował lub które spokojnie poznano; nieznane biegnące koty i małe zwierzęta na zewnątrz nadal są bodźcem do pościgu. Nie ma gwarancji.
• Goście i kurierzy: on zgłasza. Naucz go po zgłoszeniu iść na swoje miejsce, trzymaj furtkę zamkniętą i nie wpuszczaj nieznajomych bez opieki.

Instynkty i codzienne zachowanie

Pędzenie i stróżowanie to dwie wiodące linie. Pędzenie zauważysz u psa, który chce kierować biegnącymi dziećmi, rowerzystami i biegaczami i przy tym szczypie w nogi lub ubrania; nie z agresji, lecz z chęci pracy. Stróżowanie widać w szczekaniu na każdy dźwięk, staniu na warcie przy oknie i spojrzeniu stróża podwórza przy furtce. Dochodzi do tego szeroko patrząca czujność i u niektórych psów bodziec pościgowy na ruchomą zwierzynę.

Co jako opiekun zauważysz najbardziej: pies, któremu trudno się „wyłączyć”, który szybko się nakręca i korzysta z jasnej struktury dnia. Daj mu zadania, w których jest potrzebny, jak zabawy w poszukiwanie, mata do odpoczynku i miejsce z widokiem, z którego może zgłaszać otoczenie bez ciągłego stróżowania. Zapobiegaj, by wzmacniał to przez frustrację i powtarzanie.

Ruch w poszczególnych fazach życia

• Szczenię: krótkie, urozmaicone spacery, swobodne węszenie, dużo snu i spokojne poznawanie różnych podłoży. Unikaj nieskończonego chodzenia po schodach, twardych skoków i przymusowych kilometrów, dopóki trwa wzrost. Sztywny wzór na minuty nie jest potrzebny.
• Młody pies: do około dwóch lat trudny okres z dużą ilością energii, rozpraszaczy i regresów w zachowaniu. Zwiększaj obciążenie stopniowo, trenuj kontrolę impulsów i przywołanie z dystansu na długiej lince.
• Dorosły: orientacyjnie 90-150 minut dziennie, rozłożone na kilka momentów: dłuższy spacer, swobodny ruch w bezpiecznym miejscu, trening i praca węchowa. Samo bieganie czyni go raczej sprawniejszym niż spokojniejszym.
• Senior: nadal chce uczestniczyć. Krótsze, częstsze rundy z pracą węchową i mniejszą liczbą skoków; sztywność lub kulawiznę daj ocenić weterynarzowi.

W ciepłe dni dostosuj tempo i unikaj ciężkiego wysiłku w upalnych porach; w zimnie i deszczu radzi sobie zwykle dobrze dzięki podwójnej sierści.

Wyzwania umysłowe i praca

Appenzeller chce mieć zadanie. Odpowiednie są zabawy w poszukiwanie i praca węchowa, sporty kynologiczne jak agility czy posłuszeństwo, rally, mantrailing, pasterstwo lub pędzenie pod kierunkiem oraz aportowanie. Te formy pracy wykorzystują jego uważność, szybkość i chęć współpracy, nie podsycając dalej czujności. Łącz je z odpoczynkiem: pies, którego tylko się nakręca, nie uspokoi się sam. Kontrolowane ćwiczenia stróżowania tu nie należą; nie pozwalaj, by praca stróżująca i ochronna rozwijała się bez kierowania.

Szkolenie i socjalizacja

Pracuj z nagrodą, krótkimi sesjami i dużą różnorodnością. Uczy się szybko, ale też szybciej się pobudza lub nudzi niż spokojna rasa. Ćwicz przede wszystkim to, co do tego należy: reakcję na imię, chodzenie na luźnej smyczy, zawracanie, puszczanie, matę jako miejsce odpoczynku i przywołanie. Kontrola impulsów jest co najmniej tak samo ważna jak nowe sztuczki.

Socjalizacja oznacza naukę bezpiecznego radzenia sobie ze światem, a nie witanie się z każdym. Pozwól mu doświadczać ruchu ulicznego, rowerzystów, innych psów, gości i weterynarza neutralnie i dochodzić do siebie. Buduj powitanie gości spokojnie: pies zgłasza, gość go ignoruje, a potem idzie na swoje miejsce. Twardymi korektami pracujesz wbrew wrażliwości rasy. W razie lęku, ataków lub niebezpiecznego zachowania w porę skorzystaj z wykwalifikowanego behawiorysty pracującego na nagrodach.

Zostawanie samemu w domu

Sztywnej liczby godzin podać nie można. Appenzeller jest silnie związany ze swoimi ludźmi, czujny i szybko się nudzi, co razem często daje szczekanie, dyszenie lub niszczenie, jeśli budowanie idzie zbyt szybko. Zacznij od sekund, gdy pies jest odprężony, i zwiększaj krok po kroku; kamera pomaga rozpoznać niepokój. Przy ciągłym skomleniu, niszczeniu, dyszeniu lub braku apetytu nie wydłużaj czasu i szukaj fachowej pomocy. Jeśli regularnie pracujesz długo poza domem, lepiej zadbaj o opiekę, usługę wyprowadzania lub wybierz inną rasę.

Mieszkanie, otoczenie, klimat i podróże

Technicznie mieszkanie jest możliwe, ale praktycznie trudne: wysoki głos alarmowy niesie się daleko, a słabo wyciszone sąsiedztwo szybko staje się problemem. Lepiej pasuje dom szeregowy lub wolnostojący ze spokojnymi sąsiadami, najlepiej z bezpiecznie ogrodzonym ogrodem. Ogród nie zastępuje jednak spacerów ani treningu. Na wsi rolę grają zwierzyna, bydło i granice działek; w mieście głównie ruch, tłum i mało miejsca na swobodne bieganie.

Zaplanuj miejsce do leżenia w spokojnym, widocznym miejscu. Dla dorosłego Appenzellera powierzchnia leżenia około 90 × 65 cm jest często wygodna (duży samiec lub śpiący wyciągnięty może potrzebować więcej); dla klatki kennelowej orientacyjnie około 91 × 56 × 64 cm, ale duże osobniki mogą potrzebować więcej. Zmierz od nosa do nasady ogona i dodaj 20-30 cm; pies musi mieć dość miejsca, by stać, obracać się i leżeć. W podróży sprawdź chip, dokumenty i lokalne przepisy i zabezpiecz go dobrze na czas transportu. Wybierz opiekę z doświadczeniem z pędzącymi, głośnymi psami.

Rozmiary, obroże i szelki

FCI podaje wysokość w kłbie, ale nie obwód szyi ani klatki piersiowej. Dla obwodów nie ma więc wiarygodnych średnich rasowych; jako orientacja dorosłe psy mają często około 38-52 cm w obwodzie szyi i 60-78 cm w obwodzie klatki piersiowej, ale budowa i płeć się różnią. Dlatego zawsze mierz własnego psa.

• Szyja: mierz tam, gdzie obroża faktycznie leży, i zostaw około dwóch palców miejsca między miarką a szyją.
• Klatka piersiowa: mierz tuż za przednimi łapami wokół najszerszej części klatki, po sierści, i znowu zostaw około dwóch palców miejsca.
• Dopasowanie: przednie łapy muszą poruszać się swobodnie, pasy nie mogą ocierać pach, a szelki nie mogą się zsunąć przez głowę ani bark. Pozwól psu chodzić, siadać i obracać się. Rosnące szczenię mierz ponownie co kilka tygodni.

Dla psa, który ciągnie lub pędzi, szelki są wygodniejsze niż sama obroża. Zobacz kategorię uprzęże i porównaj centymetry z własnym pomiarem. Jedna opcja w takich rozmiarach:

• CHABA obroża taśma regulowana 25 mm x 60 cm czarna, szerokość 25 mm, obwód szyi 33-56 cm.

Stany magazynowe i rozmiary mogą się zmieniać. Wybieraj według zmierzonych centymetrów, nie tylko według M, L czy XL, i regularnie kontroluj klamry i szwy. Do jazdy samochodem: wybierz mocowanie o udowodnionym bezpieczeństwie.

Pielęgnacja

Sierść wymaga niewiele czasu za jednym razem, ale Appenzeller linieje przez cały rok i silnie w okresie linienia sezonowego. Krótkie włosy kończą w ubraniach, samochodzie i meblach.

• Szczotkowanie: raz lub dwa razy w tygodniu; w linieniu częściej i ewentualnie szczotką do podszerstka. Pełna runda pielęgnacji trwa często 20-30 minut, z dodatkowym odkurzaniem w linieniu.
• Mycie i suszenie: tylko w razie potrzeby; zmyj brud miejscowo i dobrze osusz po deszczu lub pływaniu, także podszerstek.
• Skóra i sierść: sprawdzaj skórę pod kątem podrażnień, zwłaszcza pod szelkami lub w mokrej sierści.
• Uszy i oczy: oglądaj co tydzień; zaczerwienienie, zapach lub wydzielinę daj ocenić weterynarzowi.
• Łapy i pazury: trzymaj pazury krótkie i kontroluj poduszki po długich wyprawach lub pracy.
• Zęby: myj kilka razy w tygodniu i obserwuj uzębienie.
• Ślinienie: stałe ślinienie jest niezwykłe, bo wargi dobrze się zamykają; nagła zmiana należy do weterynarza.
• Oswajanie: oswajaj szczenię wcześnie z dotykaniem łap, uszu i pyśka, aby pielęgnacja i wizyty u weterynarza później przebiegały spokojnie.

Zdrowie i odpowiedzialna hodowla

Długość życia szacuje się orientacyjnie na 12-14 lat; wielkość, linia, waga, pielęgnacja i przypadek grają rolę, a liczby populacyjne nie przewidują życia pojedynczego psa. Rasowy program zdrowotny z liczbami populacyjnymi dla Holandii lub Belgii nie został dla tej strony potwierdzony. Można natomiast wskazać, na co zwraca uwagę odpowiedzialny hodowca.

• Biodra: W przypadku rasy dysplazję stawu biodrowego wymienia się jako ważny punkt hodowlany. W planowaniu hodowli niemieckiego Schweizer Sennenhund-Verein (SSV), które obejmuje także Appenzellera, pracuje się z centralnie ocenianymi zdjęciami rentgenowskimi bioder, a zwierzęta z umiarkowanymi lub ciężkimi zmianami (HD D lub E) nie są tam używane w hodowli. Zapytaj o oficjalne wyniki obojga rodziców.
• Łokcie, rzepki i oczy: Północnoamerykański klub rasy i hodowcy wymieniają badania łokci, rzepek i oczu jako część odpowiedzialnej hodowli. Zapytaj, jakie badania nakazuje kraj hodowli lub klub rasy, i poproś o pokazanie wyników na imię psa.
• Mała populacja: FCI zwraca uwagę, że pogłowie hodowlane jest niewielkie. Pokrewieństwo i rozproszenie genetyczne zasługują więc na uwagę; zapytaj, jak hodowca uwzględnia chów wsobny, zdrowie rodziny i długość życia.

Nie każdy pies rozwija te problemy, a ta lista nie zastępuje indywidualnego badania. Przy bólu, nagłej kulawiźnie, sztywnym wstawaniu, duszności, bólu oka lub wyraźnej zmianie zachowania powinien przyjrzeć się weterynarz. Zdrowa waga odciąża stawy.

Żywienie w poszczególnych fazach życia

Właściwa porcja zależy od dokładnej karmy, wagi, wieku, kondycji i aktywności. Użyj opakowania jako punktu wyjścia, kontroluj wagę i dostosowuj stopniowo. W razie wzrostu, choroby lub wątpliwości zapytaj o radę weterynarza. Sama nazwa rasy nie wystarcza do określenia gramów.

Szczenię dostaje pełnowartościową karmę dla szczeniąt dopasowaną do oczekiwanej wielkości dorosłej, rozłożoną na kilka posiłków; kontrolowany wzrost jest ważniejszy niż szybki wzrost, a wapnia nie dodaje się osobno bez weterynarza (zobacz też kategorię karma dla szczeniąt). Dla dorosłych psów tej wielkości istnieją karmy dla ras średnich i dużych; jednym z przykładów jest Vivere Dog Medium Adult Salmon, sucha karma pełnoporcjowa dla dorosłych psów ras średnich (ciężki samiec może wymagać karmy dla ras dużych). Zawsze czytaj wartość energetyczną na opakowaniu i wybieraj według wagi i kondycji.

Tak obliczysz porcję startową: RER = 70 × masa ciała w kg do potęgi 0,75, pomnożone przez odpowiedni współczynnik z aktualnego źródła żywieniowego, takiego jak wytyczne FEDIAF. Gramy dziennie = dzienne zapotrzebowanie energetyczne w kcal ÷ ME w kcal/kg × 1000. Przykład obliczeń wyłącznie dla wyjaśnienia, nie zalecenie dla Twojego psa: dla 25 kg RER wynosi około 783 kcal; jeśli Twoje dzienne zapotrzebowanie po pomnożeniu przez współczynnik wynosi 1.000 kcal, a karma ma 3.800 kcal ME na kg, to jest to około 263 gramów dziennie. Zważ porcję, podziel ją na dwa posiłki i oceń po dwóch do czterech tygodniach wagę i kondycję.

Żebra powinny być dobrze wyczuwalne bez grubej warstwy tłuszczu, a z góry powinna być widoczna talia; sprawdzaj dłońmi, bo sierść może ukrywać kondycję. Utrzymuj smakołyki i nagrody treningowe jako niewielką część dziennej energii i odejmuj je od porcji: Appenzeller dużo trenowany może w ten sposób łatwo dostać za dużo. Zadbaj o spokój wokół posiłków i ciężkiego wysiłku, omów z weterynarzem ryzyko skrętu żołądka (twardej gwarancji zapobiegania nie ma) i zawsze zapewnij świeżą wodę do picia. Dla seniorów: dostosuj żywienie do kondycji, uzębienia i aktywności, nie tylko do wieku. Karma nie jest leczeniem choroby.

Czas, koszty i codzienne obciążenie

• Czas dziennie: wysoki; spacery, swobodny ruch, trening lub praca węchowa, nauka wyciszenia i karmienie. Licz w pierwszych latach na kilka godzin, w tym prowadzenie do spokoju.
• Koszt karmy: średni; pies około 22-32 kg je więcej niż mała rasa, a trening zwiększa zapotrzebowanie energetyczne.
• Weterynarz i ubezpieczenie: koszty średnie do wysokich; badania i operacje stawów mogą dużo kosztować.
• Sierść i pielęgnacja: koszty niskie do średnich; niewiele kosztów, ale regularne szczotkowanie i sprzątanie w linieniu.
• Szkolenie i opieka: stosunkowo dużo w pierwszym roku; opieka musi mieć doświadczenie z głośnymi, pędzącymi psami.
• Miejsce, wyposażenie i transport: bezpieczne ogrodzenie, odpowiednie szelki i rozwiązanie transportowe w samochodzie.

Ceny różnią się w zależności od hodowcy, regionu i opieki; pytaj aktualnych dostawców o konkretne kwoty zamiast wychodzić ze średniej rasowej.

Zalety

• Pojętny i entuzjastyczny, gdy jest praca, która do niego pasuje.
• Silnie związany z rodziną i czujny na otoczenie.
• Zgrabny, średniej wielkości pies o umięśnionej, zwinnej budowie.
• Wszechstronny w sportach kynologicznych i pracy gospodarskiej, bez ciężkiej pielęgnacji sierści.
• Krótka, twarda sierść, która wymaga niewiele czasu za jednym razem i prawie nie powoduje ślinienia.

Wady i punkty uwagi

• Głośne, przenikliwe szczekanie przy gościach, dźwiękach i podekscytowaniu.
• Wysokie dzienne zapotrzebowanie na energię i trening, także w okresie dojrzewania.
• Skłonność do pędzenia dzieci, rowerzystów i biegaczy.
• Silne linienie sezonowe z wieloma krótkimi włosami w domu.
• Powściągliwy wobec obcych; socjalizacja i procedury powitania gości wymagają uwagi.
• Małe pogłowie hodowlane: badania zdrowotne i rozproszenie pokrewieństwa są szczególnie ważne.

Dla kogo

Dla rodziny lub osoby samotnej z doświadczeniem lub chęcią nauki, która codziennie jest na zewnątrz, lubi trenować lub uprawia sporty kynologiczne i zniesie głośnego psa. Masz spokojne otoczenie mieszkalne lub wyrozumiałych sąsiadów, bezpiecznie ogrodzony ogród i stabilną rutynę z chwilami odpoczynku. Potrafisz starannie przedstawiać gości i inne zwierzęta i akceptujesz dużo włosów w okresie linienia.

Dla kogo nie

Nie dla tych, którzy mieszkają w mieszkaniu z kiepską izolacją dźwiękową i chcą niewiele hałasu, zostawiają psa codziennie samego na długie dni pracy, szukają spokojnego, łagodnego psa, który automatycznie wita każdego przyjaźnie, lub mają niewiele czasu i cierpliwości na trening i trening wyciszania. Kto ma małe dzieci i nie może zapewnić stałego nadzoru, też lepiej wybierze inną rasę.

Odpowiedzialny zakup, adopcja lub przekazanie

Szukaj hodowcy, który bada psy rodzicielskie, otwarcie rozmawia o zachowaniu i pozwala szczeniętom wzrastać w rodzinnym otoczeniu z matką. Poproś o wyniki badań na imię psa, sprawdź tożsamość rodziców i zobacz, jak blisko są spokrewnione. Szczenięta nie wyjeżdżają zbyt wcześnie, dostają paszport i chip, a Ty dostajesz pisemną umowę. Uważaj na dostawę bezpośrednią, wiele miotów, brak matki, presję szybkiej płatności lub hodowcę, który nie zadaje Ci pytań.

Pogłowie hodowlane jest według FCI niewielkie, więc listy oczekujących i podróż do hodowcy mogą być częścią sprawy. Klub rasy lub kynologiczny związek Twojego kraju może wyjaśnić adresy i aktualne zasady hodowli. Zajrzyj też do rasowych schronisk i wiarygodnego przekazywania: dorosły pies może być bardziej przewidywalny, ale zasługuje na pełne informacje i staranny okres próbny, zwłaszcza co do szczekania, zostawania samemu i kontaktu ze zwierzętami.

Najczęściej zadawane pytania

Czy Appenzeller nadaje się dla początkujących?
Zwykle nie jest to najprostszy wybór. Dobrze przygotowany początkujący z prowadzeniem może dać radę, ale energia, szczekanie i zachowania stróżujące to realne punkty krytyczne.

Czy może mieszkać w mieszkaniu?
Technicznie tak, praktycznie często trudne z powodu głosu i aktywności. Potrzebny jest wtedy trening wyciszania, wystarczający ruch i spokojni sąsiedzi.

Ile ruchu potrzebuje?
Orientacyjnie 90-150 minut dziennie plus praca umysłowa. Samo bieganie czyni go raczej sprawniejszym niż spokojniejszym.

Czy dużo szczeka?
Tak. Wysoki, przenikliwy głos stróżujący jest typowy dla rasy. Możesz go kierować, ale nie da się go całkiem oduczyć.

Czy jest dobry z dziećmi?
Może być przy nadzorze i zasadach. Jego szybkość i zachowania pędzące mniej naturalnie pasują do maluchów.

Czy dużo linieje?
Tak, zwłaszcza w okresie linienia sezonowego. Krótkie włosy są wyraźnie widoczne w domu i samochodzie.

Czy może biegać bez smyczy?
Zależy to od przywołania, otoczenia i osobnika. Buduj to krok po kroku na długiej lince i uważaj na zwierzynę, rowerzystów i biegnące dzieci.

Czy jest dostępny lokalnie?
Pogłowie hodowlane jest niewielkie; licz się z czasem oczekiwania i ewentualną podróżą. Zawsze sprawdź rodowód, badania i hodowcę.

Podsumowanie

Appenzeller to pies, z którym się pracuje, a nie taki, obok którego się po prostu żyje. Jego najsilniejszą stroną jest to, że myśli razem z Tobą: szybko, celowo i z dużą radością ze wspólnej pracy. Jego największe wyzwanie wiąże się z tym: ostry głos i wysokie tempo, które trudno stłumić.

Pasuje do kogoś, kto codziennie ma czas, przestrzeń i cierpliwość i zniesie hałas. Jeśli szukasz spokoju, ciszy lub długiego dnia pracy w samotności, wybierz inaczej. Warunkiem jego dobrostanu jest hodowca lub przekazanie z możliwą do sprawdzenia genealogią i badaniami zdrowotnymi oraz życie z pracą, odpoczynkiem i bliskością zamiast samych kilometrów.