Niedoczynność tarczycy u psa - wolna przemiana materii

Niedoczynność tarczycy u psa - wolna przemiana materii

Ważne na wstępie: Fidello nie jest weterynarzem. Ta strona ma charakter informacyjny i nie pozwala postawić diagnozy. Masz wątpliwości co do zdrowia swojego psa lub rozpoznajesz opisane poniżej objawy? Zawsze skontaktuj się wtedy z weterynarzem.

Niedoczynność tarczycy to zaburzenie hormonalne, w którym tarczyca Twojego psa produkuje zbyt mało hormonu tarczycy. Hormon ten reguluje między innymi zużycie energii, przemianę materii oraz kondycję skóry i sierści, dlatego jego niedobór zwykle objawia się stopniowo zmęczeniem, przyrostem masy ciała i zmianami w sierści. Choroba zwykle rozwija się powoli, przez wiele miesięcy, dobrze reaguje na leczenie, ale wymaga opieki przez całe życie.

Czym jest niedoczynność tarczycy?

Tarczyca to niewielki gruczoł na szyi, który produkuje hormon tarczycy (głównie tyroksynę, czyli T4). U psów niedoczynność tarczycy niemal zawsze powstaje w wyniku uszkodzenia samej tkanki tarczycy: najczęściej przez stopniowe niszczenie gruczołu przez własny układ odpornościowy psa (limfocytarne zapalenie tarczycy), a czasem przez powolne starzenie się i zanik tkanki gruczołowej (atrofia idiopatyczna). W obu przypadkach tarczyca z czasem produkuje zbyt mało hormonu, co spowalnia przemianę materii w całym organizmie. Niski poziom hormonu tarczycy spowodowany inną, leżącą u podstaw chorobą (tzw. zespół "sick euthyroid") to inna sytuacja, którą weterynarz ocenia oddzielnie.

Które psy są w grupie ryzyka?

Niedoczynność tarczycy najczęściej występuje u psów w średnim wieku, mniej więcej między 4 a 10 rokiem życia, i częściej zgłaszana jest u ras średnich i dużych niż u ras małych. W literaturze weterynaryjnej częściej wymienia się między innymi golden retrievera, dobermana, cocker spaniela, seter irlandzki, sznaucera miniaturowego, jamnika, boksera i airedale terriera w związku ze zwiększonym ryzykiem. Wskazuje to na dziedziczny komponent w części przypadków, ale pies bez podwyższonego ryzyka rasowego może równie dobrze rozwinąć tę chorobę. Psy kastrowane i sterylizowane w niektórych badaniach wydają się być diagnozowane nieco częściej, co można częściowo wyjaśnić tym, że te psy średnio żyją dłużej i dlatego częściej osiągają wiek ryzyka.

Objawy

Ponieważ hormon tarczycy wpływa na przemianę materii niemal każdego narządu, objawy są często rozległe i podstępne. Często zgłaszane objawy to: utrzymujące się zmęczenie i mniejsza ochota do ruchu, przyrost masy ciała bez zwiększonego apetytu, matowa, sucha lub pozbawiona blasku sierść, nadmierne linienie, symetryczne wypadanie sierści na bokach i tułowiu (ogon może stać się rzadszy, czasem nazywany "szczurzym ogonem"), ciemnienie lub pogrubienie skóry, zwiększona wrażliwość na zimno oraz zwiększona podatność na infekcje skóry lub wolne gojenie ran. U niektórych psów rozwija się zauważalnie wolne tętno. Objawy te zwykle pojawiają się powoli, w ciągu tygodni lub miesięcy, przez co właściciele łatwo mogą je przypisać "normalnemu starzeniu się". Bardzo rzadkim, poważnym powikłaniem jest tak zwana śpiączka miksedematyczna, z apatią, niską temperaturą ciała i obniżoną świadomością - to stan nagły.

Kiedy do weterynarza?

Skontaktuj się z weterynarzem, jeśli Twój pies jest trwale bardziej zmęczony, przybiera na wadze w nietypowy sposób lub wykazuje wyraźne zmiany w sierści lub skórze, nawet jeśli pojawiły się one stopniowo. W razie wątpliwości nie czekaj, aż objawy się nasilą: im wcześniej choroba zostanie rozpoznana, tym wcześniej można rozpocząć odpowiednie leczenie. W przypadku apatii, zauważalnie niskiej temperatury ciała, obniżonej świadomości lub zapaści konieczna jest natychmiastowa pomoc weterynaryjna - może to wskazywać na rzadką, ciężką postać choroby.

Jak stawia się diagnozę?

Weterynarz rozpoznaje niedoczynność tarczycy na podstawie badań krwi, zwykle jest to połączenie całkowitego poziomu T4, często uzupełnione o wolne T4 i hormon stymulujący tarczycę (TSH), aby odróżnić ją od innych przyczyn niskiego poziomu hormonu tarczycy. Ponieważ niektóre inne choroby, a nawet niektóre leki mogą wpływać na wynik, weterynarz zawsze ocenia wartości krwi razem z objawami i badaniem klinicznym. Ta strona nie może określić, czy Twój pies ma niedoczynność tarczycy; może to ocenić wyłącznie weterynarz po badaniu.

Leczenie w zarysie

Niedoczynność tarczycy leczy się syntetycznym zamiennikiem hormonu tarczycy, podawanym doustnie raz dziennie. Odpowiednią dawkę i schemat dawkowania ustala weterynarz, a po rozpoczęciu leczenia zazwyczaj są one kontrolowane badaniami krwi, po czym dawka jest w razie potrzeby korygowana. Leczenie jest niemal zawsze dożywotnie, ponieważ tarczyca nie odzyskuje swojej funkcji samoistnie. Przy dobrze dobranym leczeniu większość objawów ustępuje stopniowo w ciągu kilku tygodni do kilku miesięcy.

Co możesz zrobić sam

Podawaj przepisany lek jak najbardziej regularnie, o tych samych porach każdego dnia, i nie pomijaj dawek bez wcześniejszej rozmowy z weterynarzem. Obserwuj wagę swojego psa i omów ewentualną korektę diety w przypadku nadwagi ze swoim weterynarzem, ponieważ przemiana materii może się zmienić w trakcie leczenia. Przestrzegaj zalecanych kontroli i badań krwi, nawet gdy Twój pies wydaje się już czuć lepiej, ponieważ to jedyny sposób, by sprawdzić, czy dawka jest nadal właściwa. Żadne z tych działań nie zastępuje opieki weterynaryjnej.

Profilaktyka i odpowiedzialna hodowla

Ponieważ część przypadków ma podłoże dziedziczne, część profilaktyki leży po stronie odpowiedzialnej hodowli: powiściągliwość w hodowli psów, u których stwierdzono niedoczynność tarczycy lub wyraźnie nieprawidłową czynność tarczycy, a w rasach obciążonych ryzykiem, w razie potrzeby, okresowe badanie tarczycy zwierząt hodowlanych. Dla indywidualnego właściciela nie istnieje udowodniony sposób zapobiegania tej chorobie; wczesne rozpoznanie objawów jest więc najważniejszą formą "profilaktyki" przed długo niezauważonymi dolegliwościami.

Życie z niedoczynnością tarczycy

Przy konsekwentnym, dożywotnim leczeniu hormonalnym psy z niedoczynnością tarczycy zwykle mają dobrą długość i jakość życia, a większość objawów ustępuje. Najważniejsza jest dyscyplina w codziennym podawaniu leków i regularnych kontrolach, nawet gdy Twój pies znowu wydaje się w pełni sobą. W razie wątpliwości co do dawki, zmieniających się objawów lub innych problemów zdrowotnych w trakcie leczenia zawsze warto omówić to z weterynarzem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy niedoczynność tarczycy u psów da się dobrze leczyć?
Tak, dzięki codziennemu zamiennikowi hormonalnemu pod opieką weterynaryjną większość objawów ustępuje stopniowo, choć leczenie zwykle pozostaje konieczne do końca życia.

Czy niedoczynność tarczycy ustępuje sama?
Nie, tarczyca niemal nigdy nie odzyskuje swojej funkcji samoistnie, dlatego nieprzerwane leczenie pozostaje konieczne.

W jakim wieku najczęściej pojawia się niedoczynność tarczycy?
Chorobę najczęściej rozpoznaje się u psów w średnim wieku, mniej więcej między 4 a 10 rokiem życia, choć dokładny wiek może się różnić u poszczególnych psów.

Czy mogę sam rozpoznać niedoczynność tarczycy u swojego psa?
Możesz zauważyć objawy takie jak zmęczenie, przyrost masy ciała czy zmiany w sierści, ale wiarygodną diagnozę można postawić wyłącznie na podstawie badań krwi wykonanych przez weterynarza.

Podsumowanie

Niedoczynność tarczycy to częste, powoli rozwijające się zaburzenie hormonalne, w którym tarczyca produkuje zbyt mało hormonu, a zmęczenie, przyrost masy ciała i problemy z sierścią to najbardziej rozpoznawalne objawy. Niektóre rasy oraz średni wiek zwiększają ryzyko, ale choroba może pojawić się u każdego psa. Badania krwi pozwalają na wiarygodną diagnozę, a przy konsekwentnym, dożywotnim leczeniu hormonalnym większość psów ma bardzo dobre rokowania.

Na zakończenie

Na zakończenie: ten artykuł nie zastępuje wizyty u weterynarza. Fidello nie stawia diagnoz ani nie przepisuje leczenia. W razie wątpliwości, utrzymujących się dolegliwości lub ostrych objawów zawsze właściwym krokiem jest wizyta u weterynarza.