Owczarek portugalski (Cão da Serra de Aires)

Cão da Serra de Aires - pasterz z Alentejo z brodą i małpią twarzą

Na suchych równinach Alentejo ten pies utrzymywał razem mieszane stada i w nocy alarmował, gdy zbliżał się drapieżnik. Tę pracę wciąż widać w Cão da Serra de Aires (owczarku portugalskim): średniej wielkości pasterz o wysokości 42–55 cm, nieco dłuższy niż wysoki, z długą sierścią bez podszerstka oraz brodą, wąsami i brwiami. Jego twarz zyskała mu w Portugalii przydomek psa-małpy. Szybko pojmuje, jest bardzo związany ze swoimi ludźmi i jest stróżem, który obcych najpierw obserwuje z dystansu.

Pasuje do aktywnych osób, które chcą dać mu codziennie zadanie, ruch oraz spokojne, konsekwentne prowadzenie. Największą wadą jest to, że ten czujny duch pasterza bez pracy sam bierze sprawy w swoje łapy: kontroluje, zagania i sygnalizuje. Do tego rasa jest rzadka, więc dobrego hodowcę zwykle znajduje się po długich poszukiwaniach.

Najważniejsze dane

• Oficjalna nazwa: Cão da Serra de Aires (wzorzec FCI nr 93)
• Synonimy: po angielsku Portuguese Sheepdog, po niemiecku Portugiesischer Schäferhund, po francusku Chien de berger de la Serra de Aires; w Portugalii zwany „cão macaco” (pies-małpa). Po niderlandzku czasem „Portugese herdershond”; dawna nazwa „Portugese berghond” (pies górski) jest myląca
• Pochodzenie: Portugalia, region Alentejo
• Uznanie: ostatecznie uznany przez FCI (grupa 1, sekcja 1, psy pasterskie, bez próby pracy); Canadian Kennel Club uznaje rasę od 2020 roku
• Pierwotna funkcja: pasienie i pilnowanie owiec, kóz, bydła, koni i świń
• Wysokość w kłębie: samce 45–55 cm, suki 42–52 cm (FCI)
• Masa: 17–27 kg według wzorca FCI; niektóre inne źródła podają 12–18 kg (zob. „Nazwa, uznanie i rasy pokrewne”)
• Długość życia: brak wiarygodnych danych populacyjnych; szwedzki klub rasy informuje o pojedynczych psach w wieku ponad 14 lat
• Sierść: długa, gładka do lekko falistej, o nieco szorstkiej strukturze przypominającej koziu sierść; bez podszerstka
• Umaszczenie: żółte, brązowe (kasztanowe), szare, płowe, wilczasto-szare i czarne, zawsze z mniej lub bardziej wyraźnymi podpalaniami; nigdy łaciate, z wyjątkiem małej białej plamki na piersi
• Ruch: wysoki; orientacyjnie półtorej do dwóch godzin dziennie, rozłożone na kilka pór i z zadaniem
• Wyzwanie szkoleniowe: średnie do wysokiego; chętny do nauki, ale czujny i uparty, gdy przewodnictwo jest niejasne
• Poziom pielęgnacji: średni; długa sierść, broda i włosy między palcami
• Samotność w domu: tylko stopniowo budowana; nie da się podać stałej liczby godzin
• Klimat: dzięki pochodzeniu przyzwyczajony do dużych różnic temperatur, ale upał wymaga uwagi przy tak długiej sierści
• Początkujący: tylko z pomocą i czasem na szkolenie; szwedzki klub rasy uważa rasę za mniej odpowiednią jako pierwszy pies

Szybki test dopasowania

Może pasować, jeśli:

• masz codziennie czas na długie spacery z zadaniem, jak praca węchowa, posłuszeństwo lub pasienie;
• chcesz czujnego psa, który sygnalizuje, co się dzieje, i uczy się spokojnie oceniać gości;
• nie przeszkadza ci szczotkowanie długiej brodatej sierści i sprawdzanie włosów między palcami;
• jesteś gotów skontaktować się z hodowcami za granicą i poczekać na miot.

Prawdopodobnie nie pasuje, jeśli:

• szukasz spokojnego psa, który bez pracy leży zadowolony na kanapie;
• mieszkasz blisko sąsiadów i masz mało cierpliwości dla psa, który zgłasza każdy dźwięk;
• regularnie zostawiasz psa samego na długie dni;
• bierzesz psa po raz pierwszy i masz mało czasu na kurs i konsekwentne prowadzenie.

Nazwa, uznanie i rasy pokrewne

Oficjalna nazwa to Cão da Serra de Aires; FCI używa po angielsku Portuguese Sheepdog. FCI przyjęła rasę ostatecznie w 1954 roku i opublikowała obowiązujący wzorzec w 2008 roku (wersja angielska 2009); tekst angielski pochodzi od portugalskiego związku kynologicznego. W Holandii Raad van Beheer (holenderski związek kynologiczny) prowadzi rasę jako rasę rodowodową w grupie 1 FCI, ale nie ma holenderskiego klubu rasy uznanego przez Raad van Beheer.

Uwaga na nazwę: „Serra de Aires” odnosi się do obszaru górskiego w Alentejo, ale to nie pies górski ani stróż typu berneński pies pasterski. Rasę często myli się z innymi rasami portugalskimi. Cão da Serra da Estrela, Cão de Castro Laboreiro i Cão de Gado Transmontano to wszystkie trzy psy do ochrony bydła typu molosowatego górskiego w grupie 2 FCI. Cão da Serra de Aires pasie i pilnuje, ale jest znacznie lżej zbudowany i pracuje przy stadzie, nie jako ciężki obrońca.

Wyglądem i pracą przypomina owczarka pirenejskiego, owczarka katalońskiego (Gos d'Atura), schapendoesa i polskiego owczarka nizinnego (Owczarek Nizinny). Wyróżnia go gładka, prosta do lekko falistej sierść przypominająca kozią bez podszerstka oraz często żółtobrązowa do szarej barwa z podpalaniami.

W kwestii masy istnieje wyraźna różnica: wzorzec FCI i szwedzki klub rasy podają 17–27 kg, podczas gdy Canadian Kennel Club i holenderska strona o rasie podają 12–18 kg. Szwedzki klub rasy informuje, że wzorzec był z biegiem lat korygowany w stronę nieco większego wzrostu i masy. Dlatego kierujemy się obecnym wzorcem FCI; w praktyce widuje się psy po obu stronach tego zakresu.

Historia i pierwotna funkcja

Rasa pochodzi z Alentejo, suchego, falistego południa Portugalii. Pomagała tam pasterzom przy owcach, kozach, bydle, koniach i świniach. FCI opisuje ją jako skromną, silną i przystosowaną do dużych różnic temperatur, z wytrzymałością na pokonywanie długich dystansów przez równiny. Utrzymywał stado w kupie, przyprowadzał zwierzęta, które się oddaliły, i ostrzegał przed drapieżnikami, zwłaszcza w nocy.

O pochodzeniu krąży znana opowieść: około 1900 roku hrabia Castro Guimarães miał sprowadzić dwa briardy i skrzyżować je z miejscowymi psami pasterskimi. Canadian Kennel Club zauważa, że brak na to wiarygodnych dowodów; pozostaje to więc informacją sporną, a nie ustalonym faktem. Pewne jest, że pod koniec dwudziestego wieku rasa zyskała w Portugalii popularność także jako pies towarzyszący.

Wynika z tego ważna lekcja dla właścicieli: pies został wyhodowany do samodzielnej oceny, zgrania z pasterzem i ostrzegania. Życie rodzinne bez zadania nie sprawia, że ta skłonność znika, tylko przenosi ją do domu i ogrodu.

Wygląd i cechy fizyczne

• Budowa: średniej wielkości i lekko wydłużona: długość tułowia jest o około 10 procent większa niż wysokość w kłębie, a głębokość klatki piersiowej pozostaje poniżej połowy wysokości w kłębie. FCI określa go jako skromnego, żwawego i wyjątkowo zwinnego.
• Głowa i kufa: mocna i szeroka, ani długa, ani ciężka. Czaszka jest niemal kwadratowa, stop wyraźny, a kufa ma około dwóch trzecich długości czaszki, w profilu prosta lub lekko wklęsła. Nos jest najchętniej czarny, u psów żółtych i brązowych może być wątrobiany, lecz zawsze ciemniejszy niż sierść.
• Oczy: średniej wielkości, okrągłe, najchętniej ciemne; u psów brązowych i żółtych dopuszczalne są oczy orzechowe lub bursztynowe. Spojrzenie jest żywe, inteligentne i łagodne.
• Uszy: wysoko osadzone, trójkątne, opadające bez załamania, o długości i szerokości około 10 cm.
• Grzbiet i klatka piersiowa: prosta lub lekko opadająca górna linia, krótkie wysklepione lędźwie, klatka sięga do łokci, a przedpiersie jest wyraźne.
• Kończyny i łapy: mocne i proste z przodu i z boku; okrągłe łapy z długimi, dobrze wysklepionymi palcami, grubymi opuszkami oraz czarnymi lub ciemnymi pazurami. Z tyłu występują pojedyncze lub podwójne ostrogi.
• Ogon: wysoko osadzony, sięga do stawów skokowych, o długim, obfitym owłosieniu. W spoczynku zwisa lekko wygięty między pośladkami z zagiętą końcówką; w ruchu jest niesiony wyprostowany lub lekko wygięty ponad linię, lecz nigdy zwinięty na grzbiet. Ogon kopiowany lub brakujący od urodzenia to wada dyskwalifikująca.
• Sierść: długa, gładka lub lekko falista, o średniej grubości z szorstkim włosem przypominającym kozi. Tworzy się broda, wąsy i brwi, które nie mogą zasłaniać oczu. Włos jest gęsty i równomiernie rozłożony, także między palcami. Nie ma podszerstka ani wełnistości; sierść krótka, kędzierzawa lub z podszerstkiem to wada dyskwalifikująca.
• Umaszczenie: żółte, brązowe, szare, płowe i wilczasto-szare w jasnych, średnich lub ciemnych odcieniach oraz czarne, z podpalaniami. Dozwolona jest tylko bardzo mała biała plamka na piersi; biel na końcach kończyn lub łaciata sierść to wada dyskwalifikująca.
• Chód: lekki, unoszący się kłus o dużym zasięgu; galop jest energiczny, gdy tego wymaga praca.
• Szczenię i dorosły pies: szczenię nie ma jeszcze pełnej sierści. Spodziewaj się dorosłego psa z dużą ilością włosa wokół głowy i łap oraz z umaszczeniem, które pozostaje widoczne z podpalaniami.

Charakter i temperament

FCI opisuje rasę jako wyjątkowo inteligentną i bardzo żywą, silnie przywiązaną do pasterza i stada, ostrożną wobec obcych i czujną w nocy. Pracuje z radością i okazuje przy tym uderzające oddanie. Szwedzki klub rasy nazywa go szybko uczącym się i chętnym do współpracy oraz mówi, że pasie spokojnie i samodzielnie, nie płosząc owiec. Holenderska strona o rasie podkreśla, że potrzebuje wyjątkowo konsekwentnego właściciela, ponieważ może być uparty i dominujący.

Razem daje to obraz: pies, który chętnie się włącza, ale sam myśli, który idzie za tobą, gdy jesteś jasny, i sam bierze się do pracy, gdy nie jesteś. Zachowanie nerwowe lub niezrównoważone uznaje wzorzec za poważną wadę, a pies agresywny lub nadmiernie lękliwy jest dyskwalifikowany. Poszczególne psy się różnią: linia, socjalizacja i doświadczenia uczenia się mają duże znaczenie.

Dzieci, psy, koty i goście

• Niemowlęta i małe dzieci: nadal potrzebny jest aktywny nadzór. Pies pasterski może chcieć zaganiać lub ograniczać biegające dzieci, na przykład podążając za nimi lub je okrążając; naucz go, że nie o to chodzi.
• Starsze dzieci: mogą zostać dobrymi partnerami do treningu i zabaw w szukanie, jeśli szanują zasady psa i pozwalają mu odpoczywać.
• Nieznane psy: celem jest neutralne, spokojne zachowanie; z uwagi na czujność ważna jest wczesna, spokojna socjalizacja.
• Domownicy: z innymi znanymi mu psami może dobrze żyć, o ile jest jasna struktura.
• Koty i małe zwierzęta: koty często mogą żyć z psem, który z nimi dorasta. Małe zwierzęta w domu wymagają przy każdej rasie pasterskiej zarządzania, ponieważ może chcieć kontrolować lub zaganiać.
• Goście i kurierzy: sygnalizuje i może pozostać powściągliwy. Pozwól gościom wejść spokojnie, daj mu stałe miejsce do czekania i nagradzaj spokojne zachowanie.

Instynkty i codzienne zachowanie

Pasienie, pilnowanie i sygnalizowanie określają jego codzienne zachowanie. W domu możesz się spodziewać, że będzie chciał trzymać grupę razem, wróci po spacerowicza, który został z tyłu, i będzie chciał ruszać za ruchem, jak rowerzysta lub bawiące się dzieci. Do pilnowania należy głos: FCI nazywa go zawsze czujnym i możesz liczyć na szczekanie na dźwięki, zwłaszcza w nocy. To nie brak wychowania, lecz typowe dla rasy zachowanie, które musisz kierować.

Kierujesz nim pracą i zasadami: stałe miejsce przy drzwiach wejściowych, sygnał do zaprzestania zgłaszania i wystarczająco dużo zadań na zewnątrz. Kara działa słabo; daj instynktowi raczej ujście, na przykład zabawy w szukanie lub prostą grę w pasienie pod opieką.

Ruch w poszczególnych fazach życia

• Szczenię: dużo snu i krótkie, bezpieczne odkrywanie różnych podłoży. Unikaj długich wymuszonych spacerów i twardych skoków w okresie wzrostu.
• Nastolatek: tu leży wyzwanie: energia, rozproszenie i nawroty. Skup się na chodzeniu na smyczy, przywołaniu i kontroli impulsów oraz zwiększaj obciążenie stopniowo.
• Dorosły: orientacyjnie półtorej do dwóch godzin dziennie, rozłożone na jeden lub dwa dłuższe spacery, swobodne bieganie tam, gdzie to bezpieczne, a poza tym praca węchowa lub umysłowa. Samo okrążenie bloku zwykle nie wystarcza.
• Senior: nadal chętnie uczestniczy; krótsze, spokojniejsze spacery z uwagą na sztywność i masę mięśniową. Omów zmiany w ruchu z weterynarzem.

Dostosuj czas i trasę w ciepłą pogodę: wychodź rano lub wieczorem, zadbaj o cień i wodę. Więcej minut nie znaczy automatycznie lepiej; liczą się też regeneracja i podłoże.

Wyzwanie umysłowe i praca

To rasa z zawodem. Szwedzki klub rasy uważa go za odpowiedniego do pasienia, agility, rally-posłuszeństwa, posłuszeństwa, prób użytkowych i nosework. Pasuje to do jego skłonności: współpracuje, chętnie szuka i podejmuje samodzielne decyzje. Zwykłemu właścicielowi dobrze służą zabawy w szukanie w domu i ogrodzie, praca tropowa, zwinność i sztuczki. Jeśli znajdziesz test instynktu pasterskiego lub zapoznanie z owcami, może to być piękne ujście, ale tylko pod kierunkiem kogoś, kto wie, jak chronić zwierzęta.

Krótki i urozmaicony trening utrzymuje go w formie. Częścią tego jest też spokój psychiczny: naucz go odpoczywać na macie, aby kontrolowanie nie było jedyną rzeczą, którą potrafi.

Szkolenie i socjalizacja

Pracuj z nagrodą, zabawą i jasnymi ustaleniami. Ponieważ myśli sam, nagradza ciebie, gdy jesteś przewidywalny i uczciwy; ostre korekty raczej czynią czujnego psa nieufnym. Ćwicz wcześnie spokojne powitanie, czekanie przy drzwiach, przywołanie na odległość oraz chodzenie na smyczy obok rozproszeń, takich jak rowerzyści i dzieci.

Socjalizacja nie oznacza, że ma witać każdego: celem jest, aby potrafił neutralnie obserwować obcych i dźwięki i potem się uspokajać. Buduj to przez cały okres dorastania. Ćwicz wcześnie pielęgnację: szczotkowanie, dotykanie łap i brody, kąpiel, weterynarz i transport. W razie lękliwości, ataków lub uporczywego szczekania w porę zwróć się do behawiorysty.

Zostawanie samemu w domu

Jest silnie związany ze swoimi ludźmi i nie można podać stałej liczby godzin. Buduj samotność od sekund do minut, idź dalej tylko gdy pozostaje spokojny i zadbaj, aby przed twoim wyjściem mógł się wybiegać. Szczekanie na dźwięki jest u tej czujnej rasy prawdopodobne, pomyśl więc o sąsiadach i wygłuszeniu. Przy regularnie długich dniach pracy bez opieki nie jest to rozsądna rasa.

Mieszkanie, otoczenie, klimat i podróże

• Mieszkanie: mieszkanie w bloku jest realne tylko przy codziennym ruchu za drzwiami i uwadze na hałas na korytarzach i w windzie. Dom z ogrodzonym ogrodem jest praktyczniejszy, ale ogród nie zastępuje ani spacerów, ani wspólnej pracy.
• Ogrodzenie: jest zwinny i uważny; solidne, szczelne ogrodzenie zapobiega temu, by zaczął „pasać” ruch uliczny i przechodniów.
• Wieś lub miasto: pasuje do obu, o ile jest spokój i miejsce do pracy. Na wsi rozpraszać może zwierzyna lub bydło; prowadź go na smyczy tam, gdzie to potrzebne.
• Upał: pochodzenie czyni go odpornym na duże różnice temperatur, ale długa sierść wymaga latem cienia, wody i spokojnych godzin. Nigdy nie zostawiaj go w gorącym samochodzie.
• Zimno i deszcz: wytrzyj go, gdy wejdzie do domu mokry. Włosy między palcami mogą zimą zbierać grudki śniegu i lodu oraz zatrzymywać sól drogową.
• Lato i trawa: uważaj na kłosy i kołtuny między palcami i pod pachami po spacerach w wysokiej trawie.
• Samochód i podróże: używaj bezpiecznego transportera lub szelek. Przy podróży za granicę sprawdź przepisy transportowe i klimat.

Rozmiary, obroże i szelki

Nie ma wiarygodnej miary rasowej dla szyi i klatki piersiowej, a gęsta sierść na brodzie i tułowiu ukrywa rzeczywisty obwód. Dlatego zmierz psa samodzielnie.

• Szyja: mierz w miejscu, gdzie leży obroża, za uszami i przez sierść, i zostaw około dwóch palców luzu.
• Klatka piersiowa: zmierz najszersze miejsce tuż za przednimi łapami. Przyciśnij sierść i wyczuj żebra; nie mierz ciasno.
• Dopasowanie: szelki nie mogą zsuwać się przez barki ani głowę, a barki muszą się swobodnie poruszać. Po dziesięciu minutach marszu sprawdź otarcia, zwłaszcza pod pachami, gdzie długi włos się filcuje.

Dwie sprawdzalne opcje dla psa średniej wielkości:

• CHABA Szelki taśma regulowane nr 3 – obwód 60 cm, niebieskie, regulowane szelki taśmowe w rozmiarze opisanym jako obwód 60 cm; dobierz rozmiar do zmierzonego obwodu klatki piersiowej.
• CHABA Szelki taśma regulowane nr 4 – obwód 70 cm, niebieskie, ten sam model w większym rozmiarze (obwód 70 cm). Sprawdź na stronie produktu, do jakiego pomiaru odnosi się podany obwód.

Więcej wyboru znajdziesz w kolekcji szelki dla psów. Przy rozmiarze granicznym wybierz większy i wyreguluj.

Pielęgnacja

• Szczotkowanie i czesanie: szwedzki klub rasy mówi, że sierść dorosłego psa jest dość łatwa w utrzymaniu, a dokładne szczotkowanie raz lub dwa razy w miesiącu zwykle wystarcza. Mimo to co tydzień sprawdzaj za uszami, pod pachami, w „spodniach” i wokół brody pod kątem kołtunów; podczas zmiany sierści w okresie dojrzewania może być potrzebne częściej.
• Wyczesywanie podszerstka: niepotrzebne; rasa nie ma podszerstka.
• Trymowanie: wzorzec nie wspomina o obowiązku trymowania; pozwól salonowi co najwyżej higienicznie podciąć, zwłaszcza wokół łap i tyłu.
• Mycie i suszenie: przy zabrudzeniu i łagodnym szamponie dla psów; dobrze wypłucz i całkowicie wysusz gęstą sierść, aby uniknąć problemów skórnych.
• Broda: myj po piciu i jedzeniu, osusz brodę i usuń resztki jedzenia.
• Oczy i uszy: brwi nie mogą zasłaniać oczu; utrzymuj czystość włosa wokół oczu. Kontroluj uszy co tydzień pod kątem brudu, zapachu i zaczerwienienia.
• Łapy i pazury: gęsty włos między palcami wymaga kontroli pod kątem kłosów, kołtunów i ranek; pazury są czarne lub ciemne i trzeba je przycinać.
• Zęby: myj regularnie; wzorzec wymaga kompletnego uzębienia 42 zębów.
• Linienie: bez podszerstka nie ma wymiany podszerstka jak u ras o podwójnej sierści, ale włosy wypadają; zależy to od psa.

Zdrowie i odpowiedzialna hodowla

Pojedynczy pies może być zdrowszy lub bardziej podatny niż przeciętny; to, co tu napisano, to powody do celowanych badań, a nie prognoza. Budowa jest według wzorca funkcjonalna i zdrowa, bez skrajnych cech. Brakuje wiarygodnych danych populacyjnych o długości życia; szwedzki klub rasy informuje o pojedynczych psach w wieku ponad 14 lat. Wielkość, linia, masa, opieka i przypadek mają znaczenie.

• Biodra: w dokumencie strategii hodowlanej szwedzkiego klubu rasy (2022) opisano, że dysplazja stawów biodrowych występuje w rasie, także w Szwecji. Odpowiedzialni hodowcy zwykle badają stawy biodrowe rodziców i pokazują wynik. Wynik nie jest dożywotnią gwarancją.
• Inne schorzenia: szwedzki klub rasy informuje o pojedynczych przypadkach epilepsji, nie częstszych niż u innych ras, oraz o kilku przypadkach nowotworów. W Szwecji nie ma programu badań przesiewowych specyficznego dla rasy. W wykorzystanych źródłach nie znaleziono potwierdzonych schorzeń oczu typowych dla rasy; zapytaj mimo to, czy wykonano badanie oczu.
• Mała populacja: baza hodowlana jest wąska. Szwedzki klub rasy dąży do większej zmienności genetycznej i niskiego wsobienia; zapytaj hodowcę o rodowód i pokrewieństwo rodziców.
• Wymogi holenderskie: Raad van Beheer ustalił dla tej rasy normy hodowlane z obowiązkowymi badaniami przesiewowymi, kontrolowanymi od 1 października 2026 roku przy zgłoszeniu krycia. Dokładna lista znajduje się na stronie rasy Raad van Beheer; poproś hodowcę o pokazanie wyników.
• Wymogi wzorca: FCI zaznacza, że do hodowli wolno używać tylko psów zdrowych funkcjonalnie i klinicznie, o budowie typowej dla rasy, oraz że samce muszą mieć dwa prawidłowe jądra zstąpione do moszny.

Skonsultuj się z weterynarzem przy kulawiźnie, trudnościach ze wstawaniem, napadach, uporczywych problemach ze skórą lub oczami, odmowie jedzenia lub wyraźnej zmianie zachowania. Zdrowa masa odciąża stawy.

Żywienie w poszczególnych fazach życia

Nazwa rasy nie wystarcza do ustalenia ilości. Powszechną podstawą obliczeń jest energia spoczynkowa: RER = 70 × masa ciała w kg do potęgi 0,75. Dochodzi do tego współczynnik; dla dorosłych psów literatura FEDIAF podaje wartości wyjściowe około 95–130 kcal ME na kg^0,75, zależnie od aktywności i wieku. Przy 17 kg RER wynosi około 590 kcal, a zakres wyjściowy około 800–1 090 kcal dziennie; przy 27 kg RER wynosi około 830 kcal, a zakres wyjściowy około 1 130–1 540 kcal. Indywidualne zapotrzebowanie może się bardzo różnić.

Aby przeliczyć na gramy, użyj wzoru: gramy dziennie = dzienne zapotrzebowanie energetyczne w kcal ÷ ME w kcal/kg × 1000. Dla ilustracji, nie jako zalecenie: 1 000 kcal ÷ 3 800 kcal/kg × 1000 daje około 263 gramów. ME nie zawsze jest na stronie produktu; sprawdź na opakowaniu lub u producenta.

• Szczenię: wybierz karmę pełnoporcjową dla szczeniąt ras średnich i pozwól wzrostowi przebiegać spokojnie; podziel dzienną porcję na kilka posiłków. Przykładem jest Applaws Puppy Small & Medium Breed Kurczak 7,5 kg, karma dla szczeniąt ras małych i średnich.
• Dorosły: wybierz karmę pełnoporcjową dla dorosłych psów, na przykład Applaws Adult Dog Small & Medium Breed Kurczak 7,5 kg, karma dla ras małych i średnich. Cięższy samiec 27 kg jest przy górnej granicy, dlatego sprawdź na opakowaniu zakres masy i uważnie obserwuj masę i kondycję. Karm zwykle dwoma posiłkami i oceń po dwóch do czterech tygodniach masę i kondycję ciała.
• Senior: nie każdy senior potrzebuje mniej białka. Zwróć uwagę na aktywność, masę mięśniową, uzębienie i kondycję i omów przejście na karmę dla seniorów z weterynarzem.

Przy gęstej sierści kondycję trzeba wyczuć: żebra dobrze wyczuwalne bez grubej warstwy tłuszczu, z góry widoczna talia, a z boku podciągnięty brzuch. Odejmij przysmaki od dziennej porcji, zawsze zapewnij świeżą wodę i przechodź na nową karmę w około tydzień. Właściwa porcja zależy od dokładnej karmy, masy, wieku, kondycji ciała i aktywności; użyj opakowania jako punktu wyjścia, kontroluj masę i dostosowuj stopniowo. Przy wzroście, chorobie lub wątpliwościach zapytaj weterynarza.

Czas, koszty i codzienne obciążenie

Licz orientacyjnie półtorej do dwóch godzin dziennie na spacery, trening i pracę oraz kilka minut pielęgnacji.

• Karma: średnie dla psa średniej wielkości.
• Weterynarz i ubezpieczenie: średnie; sprawdź aktualne warunki ubezpieczenia w zakresie chorób dziedzicznych.
• Sierść i pielęgnacja: średnie; dobra szczotka, grzebień i czas na kontrolę brody i łap.
• Szkolenie: średnie do wysokiego; przydatny jest kurs dla szczeniąt, a później kurs kontynuacyjny lub sport psi.
• Opieka: wybierz opiekę z doświadczeniem z czujnymi psami pasterskimi.
• Wyposażenie: szelki, długa smycz, transporter, cień i schronienie.
• Podróże i import: z powodu rzadkiej rasy koszty podróży po odbiór szczeniaka mogą być wysokie.
• Salon pielęgnacyjny: nie obowiązkowy; zabieg higieniczny może być przydatny.

Ceny się zmieniają i różnią się zależnie od regionu i psa; jako punkt wyjścia przyjmij aktualne dane od hodowcy, ubezpieczyciela i weterynarza.

Zalety

• Silna więź z rodziną i duża chęć współpracy
• Zwinny, atletyczny i wszechstronny w sportach psich
• Czujny bez ciężkiej budowy czy molosowatego charakteru
• Brak podszerstka, więc sierść jest stosunkowo łatwa w utrzymaniu
• Jasny wzorzec FCI i strategia rasy z naciskiem na zdrowie funkcjonalne

Wady i punkty uwagi

• Wysoki pęd do pracy: bez zadania zaczyna kontrolować, zaganiać i sygnalizować
• Czujny i głośny: sąsiedzi i goście wymagają zarządzania
• Uparty; wymaga konsekwentnego prowadzenia i jest mniej odpowiedni jako pierwszy pies
• Długa sierść z brodą i włosami między palcami wymaga regularnej kontroli
• Rzadki: niewielu hodowców, wąska baza hodowlana i brak uznanego holenderskiego klubu rasy

Dla kogo tak

Dla domu, który ma codziennie czas na spacery, szukanie i szkolenie, jest gotów poważnie wychowywać czujną rasę i poradzi sobie z długą brodatą sierścią. Doświadczony opiekun psa lub zmotywowany początkujący, który pozwoli się prowadzić hodowcy lub trenerowi, może sobie poradzić. Ogrodzony ogród, natura w pobliżu i cierpliwość do hałasu to plusy.

Dla kogo nie

Nie dla tych, którzy szukają spokojnego psa do towarzystwa, zostawiają psa samego na długie dni pracy, mieszkają blisko sąsiadów, mają mało cierpliwości do kołtunów i kontroli sierści lub nie są gotowi włożyć dużo czasu i wysiłku w szukanie odpowiedzialnego hodowcy.

Odpowiedzialne nabycie, adopcja lub przekazanie

• Badania hodowlane: poproś o oficjalne wyniki obojga rodziców, co najmniej ocenę stawów biodrowych i badania wymagane przez Raad van Beheer, z nazwiskiem i datą.
• Suka i otoczenie: odwiedź miot, zobacz matkę i zwróć uwagę na socjalizację i spokojne zachowanie rodziców.
• Odbiór i dokumenty: nie pozwól szczenięciu opuścić matki zbyt wcześnie; sprawdź chip, paszport, rodowód i umowę kupna.
• Pseudohodowla: bądź czujny przy sprzedaży bez psów rodziców, kilku rasach naraz i pośpiechu w płatności.
• Klub rasy i przekazanie: nie ma holenderskiego klubu rasy uznanego przez Raad van Beheer; szukaj zagranicznych klubów rasy, na przykład w Portugalii, Finlandii lub Szwecji. Dorosły pies zasługuje na okres próbny i pełne informacje o zachowaniu i wcześniejszych incydentach.
• Dostępność i import: rasa jest na świecie niewielka; najwięcej psów jest według szwedzkiego klubu rasy w Portugalii i Finlandii, gdzie indziej rasa jest rzadka. W Holandii i Belgii nie należy często spodziewać się miotu. Przy imporcie sprawdź chip, wiek, szczepienie przeciw wściekliźnie, transport i dobrostan.

Najczęściej zadawane pytania o Cão da Serra de Aires

Czy to pies górski? Nie. Nazwa odnosi się do Serra de Aires, ale to średniej wielkości pies pasterski z grupy 1 FCI, nie ciężki stróż jak Cão da Serra da Estrela.

Czy jest hipoalergiczny? Nie ma na to dowodów. Alergeny znajdują się także w łupieżu i ślinie; przetestuj swoją reakcję wcześniej.

Czy dużo szczeka? Jest czujny i zgłasza dźwięki, zwłaszcza w nocy. Można to kierować, ale nigdy nie da się tego całkowicie wyszkolić.

Czy może biegać luzem? Tylko tam, gdzie jest to bezpieczne i dozwolone, i gdy przywołanie jest niezawodne. Jego pęd do pracy może posłać go za ruchem; długa smycz jest dobrą alternatywą.

Jak duży dokładnie będzie? Według wzorca FCI 45–55 cm u samców i 42–52 cm u suk oraz 17–27 kg. Niektóre źródła podają niższe masy; zapytaj hodowcę o wymiary rodziców.

Czy to pies dla początkujących? Tylko przy dużej ilości czasu, wsparcia i realistycznych oczekiwań.

Podsumowanie

Cão da Serra de Aires to mądry, ruchliwy pasterz, który chętnie współpracuje, ale bez jasnego przywództwa i zadania sam przejmuje ster. To, co czyni go wyjątkowym, to połączenie lekkiej budowy, naturalnej sierści bez podszerstka i wrodzonej czujności, którą słyszy się w domu codziennie.

Wybierz go, jeśli jesteś aktywny, masz dużo czasu na szkolenie, potrafisz zarządzać hałasem i jesteś gotów długo szukać hodowcy, który poważnie traktuje zdrowie, temperament i pokrewieństwo. Jeśli szukasz spokojnego psa na długie dni samotności lub łatwego pierwszego psa, uczciwszym wyborem jest inna rasa. Jego dobrostan zależy od ruchu, pracy, struktury społecznej i właściciela, który rozumie jego czujność.