Tamaskan

Tamaskan - podobny do wilka północny pies z własnym rejestrem rasy

Kto widzi tamaskana, myśli o wilku. Kto ma go w domu, szybko zauważa, że to przede wszystkim północny pies pracujący: silny, szybki i wytrzymały, z dużą potrzebą ruchu, współpracy i towarzystwa. Rasa powstała przez selekcję pod kątem wyglądu przypominającego wilka, z linii podobnych do husky, malamutów i owczarków, a prowadzi ją własny Tamaskan Dog Register. FCI i holenderski Raad van Beheer nie uznają tej rasy, więc szczenię nie otrzymuje rodowodu FCI. Populacja jest mała i wciąż się rozwija; dlatego hodowca i widoczne wyniki badań zdrowotnych liczą się bardziej niż przy ustabilizowanej rasie. Tamaskan pasuje do doświadczonej, sportowej osoby z solidnie ogrodzonym terenem, z dużą ilością czasu i cierpliwości dla psa, który dorasta dopiero w wieku trzech–czterech lat. Główny problem to połączenie dużej energii i samodzielności z niepewnością co do zdrowia i pochodzenia w młodej, nieuznanej rasie.

Najważniejsze dane

• Nazwa: Tamaskan Dog (nazwa według własnego rejestru); nie istnieje nazwa FCI ani wzorzec FCI
• Synonimy: Tamaskan; potocznie także „Tamaskan wolfdog”, określenie sugerujące udział wilka, którego rejestr nie opisuje jako cechy rasy
• Pochodzenie: Wielka Brytania i Finlandia; źródła najczęściej określają rasę jako fińską, lecz podstawa leży w liniach brytyjskich, uzupełnionych psami zakupionymi w Finlandii
• Uznanie: nieuznawana przez FCI, Raad van Beheer ani brytyjski Kennel Club; zarejestrowana w Tamaskan Dog Register (założony w 2006 roku) i według tego rejestru uznawana przez kilka mniejszych rejestrów, w tym amerykańskie ARBA
• Pierwotna funkcja: brak historycznego zadania roboczego; hodowany jako pies towarzysz o wyglądzie przypominającym wilka, który według wzorca rejestru nadaje się też na psa zaprzęgowego lub tropiącego
• Grupa rasowa: brak grupy FCI
• Wysokość w kłębie: według wzorca rejestru około 63,5 do 73,7 cm u samców i 61 do 71 cm u suk
• Masa: orientacyjnie, według rejestru idealnie około 32 do 50 kg u samców i 25 do 41 kg u suk
• Oczekiwana długość życia: nie została wiarygodnie ustalona; nie podajemy liczby lat, ponieważ brakuje niezależnego badania
• Sierść: podwójna sierść z prostą, umiarkowanie szorstką, odporną na pogodę okrywą i miękkim, sezonowym podszerstkiem
• Umaszczenie: agouti w odcieniach czerwono-szarym, wilczo-szarym lub czarno-szarym, z maską na pysku
• Ruch: duży; orientacyjnie dwie godziny dziennie lub więcej, w kilku porcjach i uzupełnione pracą umysłową (brak badań dla rasy)
• Wymagania treningowe: średnie do wysokich; chętny do nauki, ale samodzielny i czasem uparty
• Pielęgnacja: średnia do wysokiej; niewiele codziennej pracy, ale okresowo intensywne linienie
• Zostawanie samemu: tylko po bardzo stopniowym przygotowaniu; pies związany z ludźmi
• Klimat: chłód pasuje do typu; w upale i przy wysiłku uważaj na przegrzanie
• Początkujący: nie polecany; siła, samodzielność i brak ustabilizowanej polityki hodowlanej wymagają doświadczenia

Szybki test dopasowania

Może pasować, jeśli:

• codziennie długo przebywasz na dworze i szukasz towarzyskiego psa do wypraw, canicrossu lub pracy w zaprzęgu;
• masz już doświadczenie z rasami północnymi lub silnymi, samodzielnymi psami;
• masz cierpliwość, by znaleźć hodowcę, który pokazuje wyniki badań zdrowotnych i rejestrację obojga rodziców.

Raczej nie pasuje, jeśli:

• szukasz psa do krótkich spacerów lub psa, który spokojnie zostanie sam na cały dzień;
• chcesz uznaną rasę z rodowodem FCI i długimi statystykami zdrowotnymi;
• wybierasz psa ze względu na jego wygląd podobny do wilka.

Nazwa, uznanie i rasy pokrewne

Tamaskan Dog nie jest rasą FCI. Nie ma go w nomenklaturze FCI, w zestawieniu ras Raad van Beheer ani na liście ras brytyjskiego Royal Kennel Club. Rasa jest prowadzona przez Tamaskan Dog Register, założony w 2006 roku, który utrzymuje wzorzec rasy, zasady hodowli i księgę hodowlaną. Według tego rejestru rasa została uznana w 2013 roku przez amerykańskie ARBA i KCUSA, a w 2017 roku przez kilka innych małych rejestrów. Są to organizacje spoza FCI; tamaskana nie można więc wpisać do księgi Raad van Beheer.

Pokrewne i podobne z wyglądu są Northern Inuit i Utonagan, rasy, które wywodzą się z tych samych brytyjskich projektów wilkopodobnych, oraz wilczak Saarlosa i wilczak czechosłowacki. Tamaskan jest rejestrowany jako osobna rasa z własną księgą, lecz granice z liniami pokrewnymi są historycznie nieostre. Mieszaniec husky i owczarka podobny do wilka nie jest więc jeszcze tamaskanem; potwierdzają to tylko rejestracja i rodowód.

Historia i pierwotna funkcja

Korzenie sięgają lat osiemdziesiątych, kiedy w Wielkiej Brytanii krzyżowano psy typu arktycznego pochodzące z Ameryki Północnej, aby uzyskać rodzinnego psa podobnego do wilka. Z tej brytyjskiej pracy powstały Northern Inuit i Utonagan. Założyciele tamaskana kupili około 2004 roku w Finlandii mieszanki wyścigowych husky jako uzupełnienie materiału hodowlanego; według rejestru wprowadzono do nich także wilczaki czechosłowackie i amerykańskie psy wilcze. Sam rejestr powstał w 2006 roku, a pierwsze zarejestrowane szczenięta urodziły się w tym roku w Szkocji.

Z powodu tej przeszłości rasa bywa określana jako fińska, ale nie jest uznana w Finlandii. Nie istnieje tradycyjne zadanie robocze, z którego rozwinął się charakter. Typ dobierano pod kątem wyglądu i przyjaznego usposobienia, a przodkowie pochodzą z ras psich zaprzęgów i owczarskich. Źródła o najwcześniejszych przodkach są skromne i częściowo sprzeczne; sam rejestr określa rasę jako rasę w rozwoju z otwartą księgą hodowlaną dla zatwierdzonych krzyżowań.

Wygląd i cechy budowy

Wzorzec rejestru opisuje dużego, szczupłego i długonogiego psa o sylwetce przypominającej wilka, dobrze owłosionym ciele, stojących uszach i szczotkowatym ogonie. Tułów jest nieco dłuższy niż wysoki (proporcja około 9 do 10), a klatka piersiowa jest głęboka na mniej niż połowę wysokości w kłębie. Ruch jest płynny i efektywny, z dobrym wykrokiem z przodu i napędem z tyłu. Samce muszą być wyraźnie rozpoznawalne jako samce. Czaszka jest płaska, pysk i część mózgowa mają podobną długość, a stop jest lekki do umiarkowanego.

Oczy są migdałowe, od żółtych przez bursztynowe do brązowych, z czarnymi obwódkami powiek; niebieskie oczy są wadą dyskwalifikującą. Uszy są w pełni stojące, trójkątne i osadzone szeroko; uszy zwisające u psa powyżej dwunastu miesięcy również dyskwalifikują. Ogon jest nisko osadzony, prosty i pełny, sięga stawu skokowego i ma czarną końcówkę. Głowa, uszy, przednia strona przednich kończyn i kończyny poniżej stawu skokowego mają krótką, gładką sierść; samce zwykle mają wyraźniejszą grzywę.

Wzorzec wymaga umaszczenia agouti w odcieniach czerwono-szarym, wilczo-szarym lub czarno-szarym z maską na pysku. Jednolicie białe, jednolicie czarne, wątrobiane i biało-łatane nie są dopuszczalne. Rasa dojrzewa powoli i według wzorca osiąga pełną dojrzałość dopiero po trzech–czterech latach; młody tamaskan długo wygląda więc szczuplej i mniej zgrabnie niż dorosły pies.

Charakter i temperament

Wzorzec rejestru opisuje inteligentnego, czujnego, aktywnego i przyjaznego psa, który wobec obcych może być z początku powściągliwy, a część psów jest samodzielna. Agresja wobec innych psów jest niepożądana, a płochliwość, lęk lub podejrzliwość są surowo karane. To cel hodowlany, a nie gwarancja. Nie znaleziono niezależnych badań zachowania tej rasy; to, co poniżej napisano o zachowaniu, wynika ze wzorca i z typu ras wyjściowych.

W domu jest to prawdopodobnie pies, który chce być blisko swoich ludzi, śledzi ruch w domu i nudzi się, gdy nie ma nic do roboty. Wzorzec nazywa go szybkim uczniem, który bywa też uparty. Pies mądry, ale widzący niewiele powodów do współpracy, szybko sam decyduje, co robić. Nagroda i jasność działają lepiej niż powtarzanie bez celu.

Dzieci, psy, koty i goście

• Niemowlęta i małe dzieci: połączenie siły, wielkości i szczeniaczej wylewności wymaga zawsze aktywnego nadzoru. Dorosły tamaskan może przez przypadek przewrócić dziecko.
• Starsze dzieci: dobry partner sportowy do spacerów i zabaw w ciągnięcie, o ile dziecko nauczyło się spokojnie obchodzić z dużym psem.
• Obce psy i współlokatorzy: wzorzec nie dopuszcza agresji wobec innych psów. Socjalizacja i spokojne zapoznania pozostają konieczne, także przy drugim psie w domu.
• Koty i drobne zwierzęta: często może żyć z kotem, z którym wyrósł, lecz brak badań dla rasy. Przodkowie z ras północnych mają często instynkt łowiecki; drobne zwierzęta poza domem traktuj jako ryzyko i nigdy nie zostawiaj ich bez nadzoru.
• Goście i dostawcy: może być powściągliwy wobec obcych. Nie pozwalaj gościom nacierać na psa i daj mu własne miejsce do obserwacji bez obowiązku powitania.

Instynkty i codzienne zachowanie

Rasa była hodowana pod kątem wyglądu, a nie zadania, więc trudno powiedzieć, który instynkt dominuje u konkretnego psa. Przodkowie (husky, malamut, owczarek) czynią prawdopodobną skłonność do ciągnięcia, biegania, śledzenia ruchu i czasem ucieczek pod lub nad ogrodzeniem. Widzisz to w psie, który mocno ciągnie na smyczy, patrzy za zwierzyną lub rowerzystami i traktuje otwartą furtkę lub niskie ogrodzenie jak zaproszenie.

Może wrócić też zachowanie społeczne ras północnych: silna więź ze stadem, własne zdanie i czasem głośna komunikacja. To skłonność, a nie pewność; dobry hodowca potrafi powiedzieć, jak zachowują się rodzice i wcześniejsze mioty.

Ruch w poszczególnych etapach życia

• Szczenię: krótkie, spokojne spacery, dużo snu i swobodna zabawa w bezpiecznym ogrodzie. Unikaj długich obciążeń wytrzymałościowych, twardych skoków i chodzenia po schodach, dopóki kości rosną, zwłaszcza u dużej, powoli dojrzewającej rasy. Sztywny wzór na minuty nie istnieje.
• Nastolatek: często długi, do około trzech lat. Pies jest fizycznie duży i psychicznie jeszcze młody: ćwicz przywołanie na długiej lince, powoli zwiększaj swobodę i stopniowo zwiększaj obciążenie wytrzymałościowe.
• Dorosły: orientacyjnie dwie godziny dziennie lub więcej, w jednym lub dwóch długich spacerach, biegu na bezpiecznym terenie i grze treningowej lub w poszukiwania. Canicross, bikejoring, praca w zaprzęgu i długie wycieczki górskie pasują dobrze, ale buduj kondycję i unikaj upału.
• Senior: krótsze, częstsze spacery, uwaga na mięśnie i miękkie podłoże. Zgłoś się do weterynarza przy sztywności, kulawiznie, osłabieniu tylnych kończyn lub zmianie zachowania.

Wyzwania umysłowe i praca

Inteligentny pies skłonny do ciągnięcia potrzebuje czegoś więcej niż kilometrów. Praca węchem, tropienie, zabawy w poszukiwanie i sztuczki angażują umysł; aktywności zaprzęgowe (canicross, bikejoring, jazda na sankach po śniegu lub z wózkiem) angażują ciało i współpracę. Agility i posłuszeństwo sprawdzają się, gdy pies lubi te zajęcia. Bez zajęcia sam znajduje sobie robotę: kopanie, testowanie ogrodzenia lub demolka w domu.

Trening i socjalizacja

Pracuj z nagrodą, krótkimi sesjami i różnorodnością. Tamaskan, który nie czuje się wysłuchany, wycofuje się; ostre traktowanie przynosi odwrotny skutek u psa i tak powściągliwego. Zacznij wcześnie od przywołania, spokojnego chodzenia na smyczy i kontroli impulsów i ćwicz je w coraz bardziej ruchliwych miejscach. Przy psie o silnej skłonności łowieckiej potrzebna jest długa linka, dopóki przywołanie nie działa również przy rozpraszaczach.

Socjalizuj w spokojnym tempie z różnymi ludźmi, dźwiękami, podłożami, innymi psami, ruchem ulicznym i jazdą samochodem. Powściągliwość wobec obcych nie wymaga przymusu, lecz neutralnych doświadczeń i wolności wyboru. Ćwicz dotykanie łap, uszu i sierści, szczotkowanie i wizytę u weterynarza od pierwszych tygodni. Skorzystaj z pomocy doświadczonego trenera, jeśli szczeniak pozostaje płochliwy, lękliwy lub bardzo pobudzony.

Zostawanie samemu w domu

Tamaskan jest psem towarzyszem, hodowanym do społecznej współpracy. Nie ma bezpiecznej liczby godzin, która obowiązywałaby każdego psa. Ucz zostawania samemu małymi krokami, po solidnym spacerze, i wydłużaj dopiero, gdy pozostaje spokojny. Zwracaj uwagę na stres: wycie, drapanie drzwi, ślinienie, kopanie i niszczenie. Jeśli masz długie dni pracy, rozsądniejsze są opieka dzienna, wyprowadzanie przez opiekuna lub drugi pies, przy czym uwaga musi starczyć dla obu zwierząt, niż nadzieja, że pies się przyzwyczai. Drugi pies nie rozwiązuje automatycznie problemu samotności.

Mieszkanie, otoczenie, klimat i podróże

Tamaskan najlepiej czuje się w domu z dużą, solidnie ogrodzoną przestrzenią na zewnątrz i miejscem do biegania. W mieszkaniu jest to możliwe tylko wtedy, gdy ruch na zewnątrz jest codziennie w pełni zapewniony i nie powstaje uciążliwy hałas; w bloku z cienkimi ścianami jest to ryzykowne. Ogród nie zastępuje spacerów. Zrób ogrodzenie wysokie i solidne i sprawdź jego dolną część; typy północne potrafią kopać i wspinać się.

Ze względu na gęstą sierść ciepła pogoda wymaga uwagi: planuj aktywność na chłodne godziny, zapewnij cień i wodę i nigdy nie zostawiaj psa w nagrzanym samochodzie. Chłód i śnieg pasują do typu. W samochodzie pies tej wielkości potrzebuje dobrze zabezpieczonego miejsca; transport publiczny jest możliwy, ale wymaga spokoju i treningu. Chroń poduszki łap przed solą drogową i gorącym podłożem.

Rozmiary, obroże i szelki

Wzorzec rejestru podaje wysokość w kłębie i masę, nie podaje obwodu szyi ani klatki piersiowej, a wiarygodnej tabeli obwodów dla rasy brakuje. Dlatego zawsze zmierz własnego psa. Zmierz szyję w miejscu, w którym leży obroża, i zostaw miejsce na dwa płaskie palce. Zmierz klatkę piersiową w najszerszym miejscu, tuż za przednimi łapami, miękką miarką, która przylega, ale nie uciska. Szelki powinny pozostawać za pachami, nie ograniczać barku i nie przekręcać się na bok. Gęsta sierść może zwiększać rozmiar, a rosnący szczeniak potrzebuje często innego rozmiaru co kilka tygodni; przy rozmiarze granicznym wybierz większy, dobrze regulowany.

Legowisko wybierz wyraźnie większe od psa: zmierz go wyciągniętego od nosa do nasady ogona i dodaj około 15 do 25 cm. Dla psa, który ciągnie, dobrze dopasowane szelki są wygodniejsze niż obroża na szyi.

Pielęgnacja

• Szczotkowanie i czesanie: cotygodniowe szczotkowanie jest zwykle minimum, w okresie linienia częściej. Używaj szczotki lub grabi do podszerstka sięgających skóry i przeczesz sierść grzebieniem.
• Wyczesywanie podszerstka: podszerstek wypada w okresach intensywnego linienia, często kępami; licz się wtedy z codziennym szczotkowaniem i dużą ilością sierści w domu.
• Trymowanie: zwykle niepotrzebne. Strzyżenie do skóry odradza się u psów o podwójnej sierści, bo sierść także izoluje; najpierw skonsultuj się z groomerem lub weterynarzem.
• Mycie i suszenie: tylko w razie potrzeby, łagodnym szamponem dla psów. Dokładnie wysusz podszerstek, bo wilgoć się w nim zatrzymuje.
• Uszy: stojące uszy łatwiej utrzymać w czystości niż zwisające, lecz co tydzień sprawdzaj zapach, zaczerwienienie i woskowinę i nie wkładaj niczego głęboko do przewodu słuchowego.
• Oczy: ostrożnie usuwaj brud; zaczerwienienie, mrużenie lub łzawienie oceni weterynarz.
• Łapy i pazury: sprawdzaj opuszki pod kątem zaschniętego piasku, rzepów lub soli i w porę skracaj pazury.
• Zęby: myj regularnie pastą dla psów.
• Przyzwyczajanie: ćwicz szczotkowanie i dotyk od szczenięcia, aby pies uznawał pielęgnację za normę.

Do pielęgnacji sierści można użyć dużej szczotki dwustronnej Trixie 23x6 cm; pracuj ostrożnie i zaczynaj od końcówek sierści.

Zdrowie i odpowiedzialna hodowla

U tamaskana opisuje się zwiększoną skłonność do kilku schorzeń, ale nie każdy pies je rozwija. Tamaskan Dog Register sam podaje, że problemy te dotyczą tylko małej części populacji. Niezależnego badania populacyjnego z liczbami ani wiarygodnej oczekiwanej długości życia nie znaleziono. Poniższe informacje pochodzą z rejestru i są dlatego orientacyjne.

• Dysplazja stawów biodrowych: schorzenie panewki stawu biodrowego, które częściej występuje u dużych psów. Rejestr wymaga od zwierząt hodowlanych oficjalnego certyfikatu bioder i łokci.
• Mielopatia zwyrodnieniowa (DM): postępujące schorzenie rdzenia kręgowego u starszych psów, dla którego istnieje test DNA. Rejestr nie akceptuje zwierząt hodowlanych z wynikiem wysokiego ryzyka i nie łączy nosiciela z nosicielem.
• Padaczka: jest wymieniana w rejestrze. Psy z padaczką nie mogą być według zasad hodowlanych używane w hodowli, a rodzeństwo chorych psów podlega ograniczeniom.
• Oczy: wymieniana jest zaćma młodzieńcza. Zwierzęta hodowlane muszą być zbadane przez okulistę w ciągu dwunastu miesięcy przed każdym kryciem, a od 2022 roku u nowych zwierząt hodowlanych obowiązuje też goniskopia.
• Wnętrostwo (niezstąpione jądro): samiec z tym problemem nie może być używany w hodowli, a u każdego samca kryjącego sprawdza się kompletność narządów.
• Choroba Addisona oraz problemy trawienne lub alergia pokarmowa: oba wymienia rejestr jako możliwe punkty uwagi; nie ma dla nich badania przesiewowego.

Odpowiedzialni hodowcy zwykle badają zwierzęta rodzicielskie pod kątem bioder i łokci, oczu (w tym goniskopii), serca (osłuchiwanie), DM oraz szerokiego profilu DNA; przy krzyżowaniach dochodzą czasem testy m.in. na MDR1, karłowatość przysadkową i postępujący zanik siatkówki. Zasady rejestru zmieniono w 2021 roku i mogą się zmienić; zapytaj o aktualne wymagania i poproś o oryginalne wyniki obojga rodziców. Wynik badania nie jest dożywotnią gwarancją.

Z weterynarzem omów duszność, nagłą kulawiznę, osłabienie lub wleczenie tylnych łap, napady, zaczerwienione lub bolesne oko, utrzymujące się wymioty lub biegunkę oraz wyraźne zmiany zachowania.

Żywienie w poszczególnych etapach życia

Nazwa rasy nie określa gramów. Licz krok po kroku: ustal aktualną masę, oszacuj dzienne zapotrzebowanie energetyczne, odczytaj wartość energetyczną (ME w kcal na kilogram) z etykiety konkretnej karmy i przelicz: gramy dziennie = kcal dziennie ÷ ME w kcal/kg × 1000.

Przykład obliczeniowy wyłącznie dla wyjaśnienia, nie zalecenie: dla dorosłego psa o masie 30 kg zapotrzebowanie spoczynkowe (RER) wynosi 70 × 30^0,75, czyli około 897 kcal dziennie. Pomnóż je przez odpowiedni współczynnik z aktualnego źródła żywieniowego, na przykład 1,4 dla spokojnego lub wykastrowanego psa i 1,8 dla bardzo aktywnego psa: w przybliżeniu 1250 do 1600 kcal dziennie. Przy karmie o 3800 kcal ME na kilogram daje to około 330 do 425 gramów. Pies intensywnie ciągnący może potrzebować więcej, wykastrowany, spokojny pies mniej. Zaczynaj raczej od niższej porcji i koryguj według masy i kondycji.

• Szczenię: pełnoporcjowa karma dla szczeniąt ras dużych, w kilku małych posiłkach, nastawiona na równomierny wzrost w kierunku masy dorosłej około 25 do 50 kg (zob. najważniejsze dane). Nie dodawaj wapnia bez konsultacji z weterynarzem. Przechodź stopniowo na karmę dla dorosłych.
• Dorosły: zwykle dwa posiłki dziennie. Po dwóch do czterech tygodni oceń masę i kondycję: żebra powinny być dobrze wyczuwalne bez grubej warstwy tłuszczu, z góry widoczna jest talia, a z boku podciągnięty brzuch. Gęsta sierść ukrywa kondycję, więc dotyk jest lepszy niż patrzenie. Spokojne karmienie i brak dużego wysiłku tuż przed posiłkiem i po nim jest zwyczajowe u dużych psów o głębokiej klatce; zapytaj weterynarza o indywidualne ryzyko.
• Senior: nie automatycznie mniej karmy ani białka. Patrz na aktywność, masę mięśniową, uzębienie i kondycję, a w razie wątpliwości zapytaj weterynarza.

Sprawdź na opakowaniu wartość energetyczną i tabelę żywieniową; to twój punkt wyjścia. Wlicz smakołyki treningowe i gryzaki do dziennej porcji. Zapewnij zawsze świeżą wodę, szczególnie w upale i przy wysiłku. Właściwa porcja zależy od konkretnej karmy, masy, wieku, kondycji i aktywności. Traktuj opakowanie jako punkt startowy, kontroluj masę i dostosowuj stopniowo. W razie wzrostu, choroby lub wątpliwości zapytaj weterynarza.

Czas, koszty i codzienne obciążenie

Obciążenie czasowe jest bardzo duże: codziennie długi ruch, trening i towarzystwo, a w okresie linienia dodatkowe szczotkowanie. Koszty karmy są wysokie dla psa tej wielkości, a psy sportowe jedzą więcej. Ubezpieczenie i weterynarz są dużym wydatkiem przy dużej rasie, zwłaszcza że dane zdrowotne są ograniczone. Dochodzą solidne ogrodzenie, samochód z miejscem, wyposażenie dla silnego psa ciągnącego i opieka podczas nieobecności. Nie podajemy stałych kwot w euro, bo ceny mocno się zmieniają; poproś o aktualne oferty i zaplanuj zapas.

Zalety

• Wyraźnie wilczy wygląd, ze wzorcem wymagającym przyjaznego i czujnego charakteru.
• Chętny do nauki i towarzyski; chętnie współpracuje, gdy relacja jest dobra.
• Dobrze sprawdza się w sportach wytrzymałościowych i zaprzęgowych, takich jak canicross, bikejoring i długie wycieczki.
• Rejestr stawia rozbudowane wymagania hodowlane dotyczące bioder, łokci, oczu, serca, DM i DNA i wyłącza z hodowli psy z padaczką.
• Pasuje do zimna i życia na zewnątrz.

Wady i punkty uwagi

• Nieuznawany przez FCI ani Raad van Beheer; brak rodowodu FCI i brak ustabilizowanej kontroli hodowlanej w Holandii.
• Mała, młoda populacja; dane o zdrowiu i długości życia brakują lub pochodzą tylko z rejestru.
• Wysoka energia, siła i samodzielność; ucieczki, kopanie i ciągnięcie to możliwe problemy.
• Kiepsko znosi długie zostawanie samemu.
• Intensywne linienie z dużą ilością sierści w domu.
• Wilczy wygląd przyciąga ludzi, którzy nie znają rasy; uważaj na sprzedających, którzy wykorzystują ten wygląd jako argument sprzedażowy.

Dla kogo tak

Dla aktywnego, doświadczonego domu, który codziennie długo przebywa na dworze, uprawia sporty zaprzęgowe lub wytrzymałościowe i chce prowadzić dużego, samodzielnego psa. Pasuje do osób z solidnie ogrodzonym terenem, którym nie przeszkadza sierść w domu i które są gotowe długo szukać hodowcy pokazującego zdrowie i rejestrację. Zmotywowany początkujący z dobrym trenerem i dużą ilością czasu może dać radę, lecz rasa nie jest przyjazna dla początkujących.

Dla kogo nie

Dla osób z mało czasu na ruch i trening, zostawiających psa na długie dni pracy samego, mieszkających w mieszkaniu z cienkimi ścianami, szukających psa niewymagającego pielęgnacji lub chcących przede wszystkim psa o wyglądzie wilka. Także dla tych, którzy szukają uznanej rasy z szeroko udokumentowanymi danymi zdrowotnymi lub ufają hodowcom bez wyników badań i rejestracji.

Odpowiedzialny zakup, adopcja lub przekazanie

Zacznij od Tamaskan Dog Register, który ustala zasady rejestracji i hodowli. Poproś o dokumenty rejestracyjne rejestru i rodowód obojga rodziców, oryginalne wyniki bioder i łokci, oczu (w tym goniskopii), serca i DM oraz profil DNA. Zapytaj też o pochodzenie: ponieważ rejestr dopuszcza krzyżowania z psami różnych ras, w tym pochodzenie od wilczaków do maksymalnie 30 procent u kandydatów do krzyżowania, hodowca musi umieć udokumentować pochodzenie. Przepisy dotyczące utrzymywania psów o wilczym pochodzeniu mogą różnić się w zależności od kraju; jeśli masz wątpliwości, zapytaj właściwy urząd.

Odwiedź matkę i szczenięta w domu, nie pozwalaj, by szczenię opuściło dom przed ósmym tygodniem, i spisz ustalenia w umowie, w tym możliwość zwrotu. Bądź ostrożny wobec stale dostępnych szczeniąt, kilku ras jednocześnie, wilczego wyglądu jako głównego argumentu i sprzedających, którzy lekceważą badania. Dorosły tamaskan lub pies podobny do tamaskana ze schroniska lub przekazania może dobrze pasować; zapytaj szczerze o zostawanie samemu, inne zwierzęta, ucieczki i ciągnięcie, i zrób kilka spacerów, zanim zdecydujesz. Rejestr prowadzi też własną organizację zajmującą się przekazaniami.

Najczęściej zadawane pytania

Czy tamaskan jest rasą uznaną? Nie przez FCI, Raad van Beheer ani brytyjski Kennel Club. Rasa jest prowadzona przez własny Tamaskan Dog Register i według tego rejestru uznawana przez kilka małych rejestrów, w tym amerykańskie ARBA.

Czy tamaskan jest hybrydą wilka? To rasa psa, hodowana tak, aby wyglądać jak wilk. Według rejestru we wczesnej hodowli wykorzystano krzyżówki z wilczakami, a rejestr ogranicza krzyżowania z pochodzeniem od wilczaków do 30 procent. Zapytaj hodowcę o pochodzenie i profil DNA.

Czy tamaskan nadaje się dla początkujących? Zwykle nie. Siła, samodzielność, energia i brak ustabilizowanej polityki hodowlanej wymagają doświadczenia.

Czy tamaskan może biegać bez smyczy? Tylko na bezpiecznym, ogrodzonym terenie i po wieloletnim treningu przywołania. Pochodzenie z ras północnych sprawia, że ostrożność jest rozsądna.

Jak bardzo linieje tamaskan? Bardzo, zwłaszcza w okresach linienia, gdy wypada podszerstek. Konieczne jest wtedy codzienne szczotkowanie.

Podsumowanie

Tamaskana wybiera się nie dla spojrzenia, lecz dla życia, którego wymaga: długich dni na dworze, treningu z cierpliwością, solidnego ogrodzenia i domu, który poradzi sobie z jego siłą i samodzielnością. Jego największą zaletą jest połączenie wytrzymałości i współpracy; największe wyzwanie to fakt, że młoda, nieuznana rasa ma niewiele niezależnych danych zdrowotnych, a pochodzenie i jakość hodowców bardzo się różnią.

Wybieraj tylko hodowcę, który pokazuje rejestrację i wyniki badań obojga rodziców, mierz przed zakupem każdego wyposażenia i zapewnij codzienny prawdziwy ruch oraz towarzystwo. Kto nie może tego zapewnić, lepiej wybierze uznaną rasę o znanym profilu zdrowotnym.