Chortaj

Chortaj - szybki chart myśliwski z krótką, przylegającą sierścią
Na otwartym polu chortaj dostrzega ruch kilkaset metrów dalej i w kilka sekund przechodzi od bezruchu do pełnego sprintu. W domu ten sam pies godzinami leży rozciągnięty na kanapie. Ten kontrast wyznacza rasę: krótkowłosy chart myśliwski z Ukrainy i południowej Rosji, atletycznie zbudowany, spokojny w domu i trudny do przywołania na otwartej przestrzeni.
Chortaj (zwany też chortai lub Hortaya Borzaya) nie jest rasą FCI i w Europie Zachodniej jest rzadki. Wymaga codziennie dużo ruchu, bezpiecznie ogrodzonego terenu do prawdziwego biegania i właściciela, który wie, czym jest chart. Pasuje do cierpliwego, doświadczonego domu z dużym ogrodzeniem. Najważniejszy argument przeciw: koty, króliki i inne małe zwierzęta poza własnym domem są dla niego zdobyczą.
Najważniejsze cechy
- Nazwa: chortaj; także chortai, Chortaya Borzaya, Hortaya Borzaya lub Khortaya Borzaya
- Pochodzenie: Ukraina i południowa Rosja
- Uznanie: nieuznawany przez FCI; status krajowy i wzorzec różnią się w zależności od źródła i kraju (zob. niżej)
- Pierwotna funkcja: polowanie na zające, lisy i inną drobną zwierzynę, często z konia
- Grupa rasowa: charty myśliwskie (psy gończe wzrokowe); brak grupy FCI, ponieważ rasa nie jest tam sklasyfikowana
- Wysokość w kłębie: samce ok. 65-75 cm, suki ok. 61-71 cm
- Masa ciała: orientacyjnie 18-35 kg; rasa ma kilka typów, więc rozpiętość jest duża
- Oczekiwana długość życia: orientacyjnie ok. 13-15 lat; brak wiarygodnych danych populacyjnych
- Sierść: krótka, gładka i przylegająca, bez frędzli na uszach, nogach i ogonie; zimą lekki podszerstek
- Umaszczenie: wiele barw, m.in. białe, czarne, kremowe, czerwone, piaskowe i prążkowane, czasem z czarną maską
- Zapotrzebowanie na ruch: średnie do wysokiego; kilka spacerów dziennie oraz regularne bezpieczne wolne bieganie (orientacyjnie)
- Trudność szkolenia: średnia do wysokiej; przyjazny i chętny do nauki, ale samodzielny i nastawiony na zdobycz
- Poziom pielęgnacji: niski w przypadku sierści; skóra, pazury i zęby wymagają stałej uwagi
- Zostawanie samemu: tylko po spokojnym wprowadzeniu; to nie pies na długie, stałe dni w samotności
- Klimat: cienka sierść, mało tłuszczu; wrażliwy na zimno, wilgoć i ostre słońce
- Dla początkujących: zwykle nie, zwłaszcza z powodu instynktu łowieckiego, ograniczeń w puszczaniu luzem i skąpych informacji o rasie
Szybki test dopasowania
Może pasować, jeśli:
- masz w pobliżu bezpieczny, wysoko ogrodzony teren lub niezawodnie ogrodzony wybieg do biegania;
- konsekwentnie trzymasz psa na smyczy na otwartym terenie i robisz to chętnie;
- nie masz kotów ani małych zwierząt domowych albo jesteś gotów starannie zbudować współżycie;
- dużo bywasz w domu i chcesz spokojnego, łagodnego kontaktu.
Prawdopodobnie nie pasuje, jeśli:
- szukasz psa, który może swobodnie biegać po lesie lub na plaży;
- mieszkasz w okolicy z dużą ilością zwierzyny, bydła lub małych zwierząt i nie masz dobrze ogrodzonego terenu;
- pracujesz poza domem więcej niż kilka godzin dziennie;
- szukasz pierwszego psa i masz mało czasu na szkolenie oraz sprawdzanie hodowcy.
Nazwa, uznanie i rasy pokrewne
Nazwa pochodzi z języka rosyjskiego: chortaja borzaja oznacza mniej więcej krótkowłosego charta. Po polsku spotkasz nazwy chortaj, chortai i Hortaya Borzaya używane zamiennie. Rasa nie figuruje w nomenklaturze FCI. Rosyjski związek kynologiczny RKF jest w kilku źródłach wymieniany jako opiekun wzorca, ale co do formalnego statusu w poszczególnych krajach źródła nie są jednoznaczne. Dlatego uznanie sformułowano tu celowo ostrożnie. Pierwszy wzorzec pochodzi według kilku źródeł z 1951 roku, z czasów radzieckich.
Nie myl go z borzojem, rasą FCI o długiej, jedwabistej sierści i zwykle większej budowie. Tazy z Kazachstanu to inny typ charta, tymczasowo uznany przez FCI w 2024 roku. Pod względem budowy blisko mu też do greyhounda, który został jednak wyhodowany do wyścigów na torze, a nie do polowania w polu. W obrębie rasy opisuje się kilka typów regionalnych różniących się wielkością i budową; przez to rasa jest mniej jednolita niż rasa FCI.
Historia i pierwotna funkcja
Chortaj należy do chartów wschodnioeuropejskich stepów oraz okolic Ukrainy i południowej Rosji. Używano go do chwytania zajęcy, lisów i małych kopytnych, rzadziej wilków, często z konia, a czasem razem z ptakiem drapieżnym. Potrzebny jest do tego pies, który daleko widzi, szybko przyspiesza, długo wytrzymuje i samodzielnie decyduje. Częściowo pracuje również węchem, lecz wzrok jest najważniejszy. O dokładnym pochodzeniu krążą opowieści, ale niewiele twardych dowodów.
Po rewolucji rosyjskiej popularność spadła i często krzyżowano go z innymi lokalnymi psami. W XX wieku rasa została ponownie opisana i ujednolicona, a od lat 2000 psy trafiają też do Europy Zachodniej i Ameryki Północnej. Liczebność pozostaje mała. Co to dla Ciebie znaczy: wiele zachowań pochodzi z pracy łowieckiej. Popęd do pogoni nie jest błędem wychowawczym, lecz dziedziczonym zadaniem, którym musisz zarządzać.
Wygląd i cechy fizyczne
- Budowa: wysokołapy, suchy i atletyczny, z głęboką klatką piersiową i podciągniętym brzuchem. Typ różni się w zależności od regionu, od lżejszego do mocniejszego.
- Głowa i kufa: długa, wąska i sucha, z długą kufą i niewielkim stopem.
- Oczy i uszy: ciemne oczy o czujnym, spokojnym spojrzeniu; uszy zwykle cienkie i małe do średnich, bez frędzli.
- Szyja, grzbiet i klatka piersiowa: długa, sucha szyja; umięśniony grzbiet; głęboka, niezbyt szeroka klatka piersiowa.
- Nogi i łapy: długie, proste, suche nogi z silnymi mięśniami i zwarte łapy; bez frędzli na nogach.
- Ogon: długi i cienki, bez pióra.
- Sierść: krótka, gładka i sprężysta, co najwyżej z odrobiną dłuższego włosa z tyłu ud i pod ogonem.
- Umaszczenie: szeroka gama; występują białe, czarne, kremowe, czerwone, piaskowe i prążkowane.
- Szczeniak i pies dorosły: szczenięta są długie i niezgrabne i rozwijają się późno; dorosłą sylwetkę, głębokość klatki piersiowej i wypełnienie zobaczysz dopiero po latach.
Charakter i temperament
Wzorzec rasy opisuje spokojnego psa o silnej reakcji wzrokowej. Wobec ludzi jest neutralny do przyjaznego, czasem powściągliwy wobec obcych, a agresja wobec ludzi jest niepożądana. W domu widzisz łagodnego, samodzielnego domownika, który chętnie leży w Twojej pobliżu, nie domagając się całej uwagi. Na zewnątrz staje się psem, który nagle zaostrza uwagę na wszystko, co szybko się porusza.
Jest wrażliwy na ostry ton i lepiej reaguje na spokojne, przewidywalne prowadzenie. Jak silny jest jego instynkt stróżowania, różni się u poszczególnych psów; wiele z nich szczeka niewiele. To nadal chart myśliwski: cierpliwość i zrozumienie jego pracy są ważniejsze niż naciskanie.
Dzieci, psy, koty i goście
- Niemowlęta i małe dzieci: duży, szybki pies, który swoimi długimi nogami łatwo kogoś przewróci. Zawsze sprawuj aktywny nadzór i zapewnij psu własne miejsce odpoczynku.
- Starsze dzieci: może dobrze pasować do dzieci, które spokojnie uczą się obchodzić z psem, ale nie nadaje się na kolegę do szalonych zabaw w biegi na nieogrodzonym terenie.
- Obce psy: zazwyczaj neutralny; niektóre psy pobudzają się na widok biegnących pobratymców. Ogranicz wolną zabawę do znanych, spokojnych psów.
- Inne psy w domu: często może mieszkać z innymi psami, zwłaszcza gdy towarzystwo jest spokojne.
- Koty: silnie zależy od osobnika i od oswojenia. Uciekający kot może wyzwolić instynkt łowiecki. Buduj to kontrolowanie i nie zostawiaj ich razem bez nadzoru.
- Małe zwierzęta domowe: króliki, świnki morskie i kury to dla tej rasy ryzykowni sąsiedzi. Konieczne jest bezpieczne rozdzielenie.
- Goście i kurierzy: zwykle spokojny, czasem zdystansowany. Daj psu możliwość wycofania się.
Instynkty i codzienne zachowanie
Najważniejszy jest instynkt polowania wzrokowego. Zauważysz go po psie, który nagle zatrzymuje się, wpatruje i potem bez kontaktu wzrokowego odskakuje od Ciebie. Rowerzysta, wiewiórka, biegacz w oddali czy tańczący na wietrze liść wystarczą jako bodźcec. Gdy ruszy do akcji, często już Cię nie słyszy. To nie jest brak chęci, lecz reakcja wyhodowana pod kątem szybkości.
Poza tym podczas szukania używa węchu. Drugą codzienną cechą jest zachowanie w spoczynku: dobrze wybiegany chortaj dużo śpi. Dopiero przy nudzie lub zbyt małej ilości ruchu zobaczysz krążenie, piszczenie lub zachowania destrukcyjne. Zadbaj więc o dobrze zabezpieczony ogród: pies, który widzi coś w ruchu, nie zważa na płot, który może przeskoczyć.
Ruch w poszczególnych etapach życia
Dla dorosłego, zdrowego chortaja jakość ruchu jest ważniejsza niż liczba kilometrów. Licz orientacyjnie na łącznie około półtorej do dwóch godzin dziennie, rozłożone na kilka pór, plus kilka razy w tygodniu prawdziwe wolne bieganie na bezpiecznie ogrodzonym terenie. To praktyczne oszacowanie oparte na pracy łowieckiej, a nie oficjalna norma. Samo chodzenie na smyczy zwykle nie wystarcza temu psu.
- Szczeniak: krótkie, urozmaicone wyjścia i dużo snu. Pozwól szkieletowi spokojnie rosnąć: bez wymuszonego obciążenia wytrzymałościowego, bez twardych skoków i długich wypraw rowerowych. Ćwicz przede wszystkim spokojne chodzenie na smyczy i oswajanie z dźwiękami i podłożami.
- Pies młody: kontrola impulsów i przywołanie potrzebują teraz więcej czasu. Zwiększaj obciążenie stopniowo i dawaj swobodę tylko na bezpiecznie ogrodzonym terenie, nawet jeśli w zeszłym tygodniu poszło dobrze.
- Dorosły: codzienne spacery, spokojne biegi wytrzymałościowe i regularne sprinty. Rozgrzewaj i schładzaj, a po wysiłku daj odpoczynek. Dostosuj do upału i unikaj intensywnego biegania po twardym lub ślisim podłożu.
- Senior: pozostań w ruchu, ale z krótszymi, spokojniejszymi rundami i mniejszą liczbą sprintów. Zwracaj uwagę na sztywność, mniejszą chęć do biegania lub wahanie na schodach i omów to z lekarzem weterynarii.
Wyzwania umysłowe i praca
Chortaj najchętniej robi coś, co pasuje do jego predyspozycji. Coursing, tam gdzie jest to możliwe, daje mu kontrolowane ujście dla pogoni. Praca węchem, zabawy w szukanie i tropienie w ogrodzie lub lesie wykorzystują jego węch bez konieczności sprintu. Dobrze działają też sztuczki, elementy agility na niskim poziomie i ćwiczenia świadomości ciała.
Celem nie jest zmęczenie psa, lecz uczynienie jego mózgu dostępnym. Krótkie, radosne sesje z dużą różnorodnością działają lepiej niż długie powtarzanie. Pracę z przynętą buduj z doświadczonym przewodnikiem i nie stosuj jej tak często, by pies jeszcze mocniej zafiksował się na ruchu.
Szkolenie i socjalizacja
Pracuj z nagrodą, spokojem i krótkimi ćwiczeniami. Chortaj chętnie się uczy, ale widzi niewiele powodów do współpracy, gdy ćwiczenie jest nudne lub nerwowe. Łagodne, przewidywalne podejście działa lepiej niż presja. Powtarzaj dużo, trzymaj się krótko i przerwij, gdy pies się wyłącza. Kontrola impulsów, chodzenie na smyczy i użyteczny sygnał przywołania zasługują na najwięcej uwagi, ale nie licz na to, że przywołanie wytrzyma przy uciekającej zdobyczy.
Socjalizuj spokojnie: różni ludzie, dźwięki, samochody, gabinet weterynaryjny, podnoszenie i pielęgnacja. Nie wymuszaj kontaktu. Ćwicz zakładanie szelek i ubranka, bo cienka sierść i szczupłe ciało później tego wymagają. Długa linka może być przydatna przy ćwiczeniu przywołania, ale tylko z dobrze dopasowanymi szelkami i nigdy przy pełnej prędkości, ponieważ nagłe wyhamowanie na końcu linki może obciążyć szyję i klatkę piersiową.
Zostawanie w domu samemu
Chortaj jest samodzielny, ale też silnie związany z ludźmi. Nie ma bezpiecznej stałej liczby godzin, która byłaby odpowiednia dla każdego psa. Wprowadzaj samotność małymi krokami, najpierw kilka minut, potem dłużej, i zostawiaj psa wybieganego, zadbanego i zmęczonego. W trakcie nauki zwracaj uwagę na wycie, chodzenie w tę i z powrotem lub zachowania destrukcyjne; to sygnały, żeby wrócić do mniejszego kroku.
Pies, który ma niewiele do roboty, może zabawić się sam, biegając po ogrodzie, skacząc lub kopiąc. Dlatego nigdy nie zostawiaj go bez nadzoru w ogrodzie z niskim płotem. Przy długich dniach pracy rozsądniejsza jest opieka dla psów, osoba wyprowadzająca lub drugi dorosły w domu niż nadzieja, że jakoś sobie poradzi.
Mieszkanie, otoczenie, klimat i podróże
W mieszkaniu chortaj może być całkiem spokojny, o ile ma codziennie dosyć spacerów i wolnego biegania. Ogród pomaga, ale nie zastępuje ruchu ani kontaktu. Płot musi być wystarczająco wysoki i mocny dla psa, który bez trudu skacze ponad metr; sprawdź też, czy nie przejdzie pod bramą lub przez siatkę. We wsi lub na terenach wiejskich ze zwierzyną i bydłem prawie zawsze musi być na smyczy.
Przy krótkiej sierści i małej ilości tłuszczu szybko marznie. Ubranko przy zimnie, wietrze lub deszczu to nie luksus. Latem uważaj na upał i poparzenia słoneczne jasnej skóry. Na ślisich podłogach się poślizgnie, więc ułóż dywan. W samochodzie najlepiej leży, dobrze zabezpieczony, z miejscem na długie nogi. W komunikacji publicznej jest zwykle spokojny, jeśli wcześniej nauczył się spokojnie leżeć na macie lub pod siedzeniem.
Rozmiary, obroże i szelki
Dla tej rasy nie ma wiarygodnej średniej obwodu szyi i klatki piersiowej. Ponieważ miary bardzo się różnią w zależności od typu i psa, podawanie rozmiaru wyłącznie na podstawie rasy byłoby nieodpowiedzialne. Klatka piersiowa jest głęboka i wąska, szyja długa, a głowa wąska; dlatego zwykła obroża może zsunąć się przez głowę. Zawsze mierz więc samego psa.
- Obwód szyi: mierz miękką miarką krawiecką w miejscu, w którym spoczywa obroża, i zostaw miejsce na dwa palce. Zmierz też obwód głowy w najszerszym miejscu, aby sprawdzić, czy obroża przez nią przejdzie.
- Obwód klatki piersiowej: mierz wokół najgłębszej części klatki, tuż za przednimi łapami, nie napinając miarki.
- Dopasowanie: szelki nie mogą zsuwać się przez ramiona lub głowę i muszą pozostawać wolne od pach. Szeroki pas lepiej rozkłada nacisk. Sprawdź ponownie po dziesięciu minutach marszu oraz po wzroście lub zmianie masy ciała.
Dla charta myśliwskiego, który po wystraszeniu może uciec, dobrze dopasowane szelki są często bezpieczniejsze niż luźdna obroża. Porównaj centymetry z własnym pomiarem, wybierając szelki o regulowanym obwodzie klatki piersiowej. Przy rozmiarze granicznym wybierz ten, który ma najwięcej miejsca na regulację, i regularnie kontroluj zapięcia.
Pielęgnacja
- Szczotkowanie i czesanie: raz w tygodniu miękką szczotką lub gumową rękawicą wystarczy; czesanie nie jest potrzebne.
- Linienie: sierść linieje umiarkowanie; w okresie linienia znajdziesz więcej luźnych włosów, wtedy pomaga częstsze szczotkowanie.
- Mycie i suszenie: tylko w razie potrzeby. Dobrze osusz po deszczu i kąpieli, bo szybko się wychładza.
- Skóra: cienka i wrażliwa; sprawdzaj otarcia, drobne rozdarcia po bieganiu i poparzenia słoneczne w jasnych miejscach.
- Uszy i oczy: co tydzień sprawdzaj, czy są czyste i spokojne; przy zaczerwienieniu, zapachu lub bólu do weterynarza.
- Łapy i pazury: kontroluj opuszki po każdym spacerze i przycinaj lub piluj pazury, gdy stukają o podłogę.
- Zęby: myj regularnie i daj skontrolować uzębienie u weterynarza.
- Salon pielęgnacyjny: niepotrzebny; przyzwyczaj jednak psa wcześnie do dotyku i przycinania pazurów.
Zdrowie i odpowiedzialna hodowla
Dla chortaja nie istnieje oficjalny rasowy program badań przesiewowych, a samej rasy dotyczy niewiele opublikowanych badań zdrowotnych. Przewodniki po rasach wspominają o długim życiu i braku znanych charakterystycznych chorób dziedzicznych, ale to nie dowodzi ich nieobecności. Oczekiwana długość życia jest szacowana orientacyjnie na 13-15 lat; wielkość, linia, masa ciała, pielęgnacja i przypadek odgrywają rolę, a liczby nie przewidują życia pojedynczego psa.
U chartów myśliwskich w ogólności opisuje się pewne punkty uwagi, zwłaszcza z literatury o greyhoundzie: inną reakcję na znieczulenie i szybkie wychładzanie, cienką skórę, która łatwiej pęka przy intensywnym biegu, oraz u psów z głęboką, wąską klatką piersiową zwiększoną skłonność do skrętu żołądka. Nie u każdego psa się to rozwija. Przy zabiegu zawsze informuj, że Twój pies to chart, utrzymuj szczupłą masę ciała i przy wzdętym brzuchu, dusznościach, bezskutecznych próbach wymiotowania lub nagłym kulawieniu natychmiast udaj się do weterynarza.
Zapytaj hodowcę, jakie badania wykonano u rodziców, na przykład stawów, serca i oczu, i dlaczego właśnie te. Ponieważ nie ma obowiązkowego programu, przejrzystość hodowcy jest najważniejszym znakiem jakości. Wynik nigdy nie jest gwarancją; indywidualne objawy omawiaj z weterynarzem.
Żywienie w poszczególnych etapach życia
Właściwa porcja zależy od dokładnej karmy, masy ciała, wieku, kondycji i aktywności. Traktuj opakowanie jako punkt wyjścia, kontroluj masę ciała i dostosowuj stopniowo. W razie wzrostu, choroby lub wątpliwości poproś o radę weterynarza. Sama nazwa rasy niewiele mówi: przy 18-35 kg zapotrzebowanie energetyczne znacznie różni się między lekką suką a ciężkim samcem.
Metoda obliczeń: oblicz zapotrzebowanie energetyczne w spoczynku według wzoru RER = 70 x masa ciała w kg do potęgi 0,75 i pomnóż je przez współczynnik aktywności. Dla dorosłego psa w literaturze żywieniowej często stosuje się współczynnik około 1,4-2,0 (spokojny - bardzo aktywny). Podziel wynik przez ME w kcal/kg dokładnej karmy i pomnóż przez 1000, aby uzyskać gramy dziennie.
Przykład obliczeń, nie zalecenie: pies o masie 25 kg ma RER około 780 kcal. Przy współczynnikach 1,4, 1,6 i 2,0 daje to około 1 100, 1 250 i 1 565 kcal dziennie. Przy karmie o 3 600 kcal ME/kg odpowiada to około 300, 350 i 435 gramom dziennie. Odejmij przysmaki od dziennej porcji i oceń masę ciała i kondycję po dwóch do czterech tygodniach.
- Szczeniak: wybierz kompletną karmę dla szczeniąt odpowiednią do spodziewanej wielkości dorosłego psa i pozwól mu rosnąć wolno i równomiernie. Nie dodawaj osobnego wapnia bez weterynarza. Kilka małych posiłków, później stopniowo mniej.
- Dorosły: zwykle dwa posiłki. Szczupły chortaj czasem pokazuje ostatnie żebra i kości biodrowe, ale żebra musisz dobrze wyczuwać bez warstwy tłuszczu; krótka sierść ułatwia ocenę.
- Senior: nie automatycznie mniej białka ani energii. Obserwuj masę mięśniową, zęby i strawność i zmieniaj karmę według potrzeb, a nie tylko wieku.
- Woda i odpoczynek: świeża woda zawsze dostępna. Unikaj ciężkiego wysiłku tuż przed posiłkiem i po nim, a psa z głęboką klatką karm spokojnie i bez pośpiechu.
Rasowa karma nie jest potrzebna. Wybierz kompletną karmę odpowiednią do etapu życia i masy ciała oraz sprawdź na etykiecie wartość ME.
Czas, koszty i codzienne obciążenie
- Karma: średnie do wysokiego z uwagi na masę ciała, ale szczupła budowa utrzymuje je w ryzach.
- Weterynarz i ubezpieczenie: średni; znieczulenie, pomoc nagła i ewentualne operacje żołądka mogą być kosztowne.
- Sierść i pielęgnacja: niski; za to ubranka i szelki na zimne i deszczowe dni.
- Szkolenie: wysoki pod względem czasu, zwłaszcza dla bezpieczeństwa na zewnątrz i przywołania.
- Opieka i przestrzeń: bezpiecznie ogrodzony teren lub dostęp do wybiegu to stały warunek i wymaga czasu oraz transportu.
- Wyposażenie: solidne szelki, smycze, ubranka, bezpieczne ogrodzenie oraz miękkie, szerokie legło dla długich nóg.
Zalety
- Spokojny i łagodny w domu, gdy ma dość ruchu.
- Krótka sierść bez trymowania i z niewielkim zapachem.
- Atletyczny i elegancki, z wyjątkowo płynnym galopem.
- Zwykle mało szczeka i nie ma natrętnych zachowań stróżujących.
- Dobrze pasuje do osób, które lubią coursing lub spokojne bieganie na bezpiecznym terenie.
Wady i punkty uwagi
- Silny instynkt łowiecki: puszczanie luzem jest uzasadnione tylko na w pełni ogrodzonym terenie.
- Koty i małe zwierzęta stanowią stałe ryzyko.
- Wrażliwy na zimno, mokrą pogodę i poparzenia słoneczne z powodu cienkiej sierści i skóry.
- Niewiele rasowych danych zdrowotnych i mało hodowców.
- Rasa jest rzadka i często dostępna tylko przez import lub u odległego hodowcy.
- Brak uznania FCI i zmienne wzorce utrudniają porównywanie hodowców.
Dla kogo
Dla spokojnego, doświadczonego domu z dużym, wysoko ogrodzonym terenem lub dostępem do wybiegu, w którym ktoś jest w domu przez dużą część dnia. Pracujesz łagodnie i cierpliwie, akceptujesz, że chart nigdy nie jest w pełni niezawodny bez smyczy, i lubisz sporty chartów lub długie, spokojne spacery na smyczy. Jeśli masz już doświadczenie z innym chartem, ta rasa jest logicznym kolejnym krokiem.
Dla kogo nie
Dla osób, które chcą psa swobodnie biegającego po lesie, mieszkają w okolicy z dużą ilością zwierzyny lub kotów, pracują długie dni poza domem albo szukają pierwszego psa bez czasu na zgłębienie tematu. Jeśli szukasz solidnego psa rodzinnego do szalonych zabaw z małymi dziećmi, lepiej pasuje inna rasa.
Odpowiedzialny zakup, adopcja lub przekazanie
Ponieważ rasa nie jest uznana przez FCI i jest rzadka, poszukiwania wymagają szczególnej staranności. Zapytaj, jaka księga lub organizacja rejestruje szczenięta, jak hodowca prowadzi rasę i jakie badania wykonano u rodziców, na przykład stawów, serca i oczu. Poznaj matkę, zobacz środowisko, w którym żyją psy, i zapytaj o długość życia i zdrowie w linii. Sprawdź chip, paszport, szczepienia i umowę i nie bierz szczenięcia młodszego niż ośmiotygodniowe.
- Uważaj na ogłoszenia z kilkoma od razu dostępnymi miotami, niejasnym pochodzeniem lub presją szybkiej płatności.
- Przy imporcie sprawdź chip, szczepienia, paszport, wiek w chwili odbioru i aktualne przepisy importowe.
- Przy przekazaniu pytaj o zachowania łowieckie, koty, dzieci, zostawanie samemu i doświadczenie z wolnym bieganiem; rzadkie charty czasem trafiają do nowych domów przez organizacje chartów.
Najczęściej zadawane pytania
Czy chortaj jest psem dla początkujących? Zwykle nie. Połączenie instynktu łowieckiego, ograniczeń w puszczaniu luzem i skąpych informacji o rasie wymaga doświadczenia lub dobrego prowadzenia.
Czy chortaj może mieszkać z kotami? Czasem, po starannym oswojeniu i pod nadzorem, ale zależy to od psa. Uciekający kot może obudzić instynkt łowiecki.
Czy można go puszczać luzem? Tylko na w pełni ogrodzonym terenie. Na otwartej przestrzeni potrzebna jest smycz, bo dobre przywołanie nie zawsze wytrzymuje wobec biegnącej zdobyczy.
Czy mocno linieje? Umiarkowanie. Krótka sierść gubi luźne włosy, zwłaszcza w okresie linienia.
Czy dużo szczeka? Ogólnie niewiele; zgłasza co najwyżej nietypowe sytuacje.
Czy może mieszkać w mieszkaniu? Tak, jeśli codziennie może dosyć biegać i ma wystarczająco dużo towarzystwa i spokoju.
Czy rasa jest dostępna lokalnie? Rzadko. Rasa jest rzadka w Holandii i Belgii; często chodzi o import lub odległego hodowcę.
Podsumowanie
Chortaj to łagodny, cichy domownik, który na zewnątrz pozostaje szybkim myśliwym. Kto potrafi zapewnić bezpiecznie ogrodzony teren, ochronę przed zimnem i słońcem, cierpliwe szkolenie i krytycznie wybranego hodowcę, zyska wyjątkowego charta. Kto chce psa, który może biegać swobodnie wszędzie, ma w domu koty albo napięty grafik pracy, lepiej wybierze inną rasę.
Jego dobrostan zależy od biegania w bezpiecznych miejscach, ciepła, odpoczynku i właściciela, który szanuje jego predyspozycje łowieckie zamiast próbować je wytrenować.