Seter szkocki - czarno-podpalany pies myśliwski o dużej wytrzymałości

Seter szkocki - czarno-podpalany pies myśliwski o dużej wytrzymałości

Niech seter szkocki przetnie ślad zapachowy na otwartym kawałku wrzosowiska, a w mgnieniu oka zapomni, że istniejesz. Dużo to mówi o rasie: brytyjski pies wystawiający (FCI grupa 7), hodowany do wielogodzinnego poszukiwania w szerokim galopie, znajdowania zwierzyny i cichego jej wskazywania. Według wzorca FCI samiec ma 66 cm w kłębie i waży około 29,5 kg; sierść jest węglowoczarna z kasztanowymi podpalaniami i długimi frendzlami. W domu bywa przyjazny, związany z ludźmi i po dobrym dniu na zewnątrz zaskakująco spokojny, ale dojrzewa powoli, a jego nos ma pierwszeństwo. Pasuje do aktywnej dorosłej osoby lub rodziny z przestrzenią, dużą ilością czasu na zewnątrz i cierpliwością do długiego okresu dojrzewania. Największą wadą jest połączenie ogromnej potrzeby ruchu i poszukiwań z instynktem łowieckim, który sprawia, że puszczanie luzem jest w wielu miejscach nieodpowiedzialne.

Najważniejsze informacje

• Oficjalna nazwa: Gordon Setter (wzorzec FCI nr 6); w Polsce seter szkocki
• Synonimy: Black and Tan Setter to starsza nazwa brytyjska; nie mylić z seterem angielskim ani seterem irlandzkim
• Pochodzenie: Wielka Brytania (FCI); rozwinięty w Szkocji wokół Gordon Castle
• Grupa i uznanie: FCI grupa 7 (psy wystawiające), sekcja 2.2 (setery), z próbą użytkowości; brytyjski Kennel Club zalicza rasę do Gundogs i określa ją jako Vulnerable Native Breed
• Pierwotna funkcja: pies wystawiający: odnajdywanie i wskazywanie zwierzyny, zwłaszcza kuropatw i innych ptaków polnych
• Wysokość w kłębie: psy 66 cm, suki 62 cm (FCI)
• Masa: psy 29,5 kg, suki 25,5 kg (FCI); wzorzec podaje jedną wartość dla płci, poszczególne osobniki odbiegają
• Oczekiwana długość życia: orientacyjnie około 12 lat; Kennel Club podaje ponad 10 lat, a brytyjskie badanie populacyjne medianę 12,4 roku; poszczególne psy mogą żyć krócej lub dłużej
• Sierść: średniej długości, płaska, bez loczków i fal, z długimi frendzlami na uszach, z tyłu kończyn i na brzuchu
• Umaszczenie: głęboka, błyszcząca węglowa czerń bez rdzawego odcienia z kasztanowymi podpalaniami; bardzo mała biała plamka na piersi jest dopuszczalna
• Poziom ruchu: wysoki; Kennel Club podaje ponad dwie godziny dziennie, ze swobodnym biegiem i poszukiwaniami
• Wyzwanie szkoleniowe: średnie do wysokiego; chętny do nauki, ale samodzielny i powoli dojrzewający
• Poziom pielęgnacji: średni; Kennel Club podaje szczotkowanie częściej niż raz w tygodniu
• Zostawanie samemu: tylko po stopniowym przyzwyczajaniu; nie jest to pies na stały, pełny dzień pracy w samotności
• Klimat: dobrze znosi chłodną i mokrą pogodę (orientacyjnie); w upale i słońcu uważaj na przegrzanie z powodu czarnej sierści
• Dla początkujących: ograniczenie; przede wszystkim dla początkujących z czasem, miejscem i gotowością do korzystania z pomocy

Szybki test dopasowania

Może pasować, jeśli:

• możesz codziennie spacerować, szukać i pozwalać psu biegać swobodnie w bezpiecznych miejscach przez dobrze ponad dwie godziny, także zimą;
• mieszkasz w zielonej okolicy i masz solidnie ogrodzony ogród;
• masz cierpliwość do psa, który naprawdę dorosły czuje się dopiero około trzeciego roku życia;
• szukasz hodowcy, który poważnie traktuje badania DNA i bioder, i jesteś gotów czekać.

Prawdopodobnie nie pasuje, jeśli:

• chcesz psa, który w ruchliwej przyrodzie zawsze natychmiast wraca;
• mieszkasz w miejskim mieszkaniu bez codziennego dostępu do miejsca do biegania;
• pozwalasz małym zwierzętom domowym lub drobiowi swobodnie biegać;
• często jesteś poza domem przez cały dzień pracy i nie możesz zorganizować opieki.

Nazwa, uznanie i rasy pokrewne

Pełna nazwa to Gordon Setter; FCI zarządza wzorcem pod numerem 6, kraj pochodzenia to Wielka Brytania. Obowiązujący wzorzec opublikowano 4 kwietnia 2016 roku. W Wielkiej Brytanii przed 1924 rokiem rasa nazywana była głównie black and tan setter. Kennel Club zalicza ją do grupy gundog i do Vulnerable Native Breeds, listy ras rodzimych o niewielkiej liczbie rocznych rejestracji. Ponadto rasa znajduje się w kategorii 2 Breed Watch: sędziowie zwracają uwagę na wadliwą budowę zadu i słaby ruch zadu.

Seter szkocki to wśród znanych ras seterów ten czarny z podpalaniami. Seter angielski jest lżejszej budowy i ma białą, pstrą sierść; seter irlandzki jest jednolicie mahoniowy i smuklejszy. Gordon jest zwykle mocniej i ciężej zbudowany; FCI porównuje jego budowę do konia myśliwskiego zdolnego unieść ciężar. Pomyłki z czarno-brunatnymi mieszańcami się zdarzają, ale tylko pies z rodowodem i odpowiednimi rodzicami jest rasowym seterem szkockim.

Historia i pierwotna funkcja

Czarno-podpalane setery istniały w Szkocji na długo, zanim rasa otrzymała swoją nazwę. Brytyjski Kennel Club pisze, że książę Gordon zaczął poważnie hodować setery w Gordon Castle mniej więcej między 1800 a 1820 rokiem, a że w połowie XIX wieku psy były często czarno-białe lub czarno-biało-podpalane, ponieważ były wtedy lepiej widoczne podczas pracy. Później utrwalono umaszczenie czarne z podpalaniami. Czy książę sam stworzył rasę, jest w źródłach mniej pewne; jego kennel w każdym razie był wpływowy.

Zadanie określiło typ: odnajdywać kuropatwy i inną zwierzynę pierzastą na wrzosowiskach i bagnach, lokalizować zwierzynę nosem i wskazywać ją bez ruchu, gdy myśliwy się zbliża. Potrzebny był do tego pies o wytrzymałości, sile i własnej inicjatywie, który mógł szukać godzinami. Według opisów brytyjskich liczba pracujących gordonów spadła w XX wieku wskutek zmian w metodach polowania. To tłumaczy jego obecne zachowanie: samodzielny poszukiwacz, który woli podążać za nosem niż za Tobą.

Wygląd i cechy fizyczne

• Proporcje ciała: stylowy pies o liniach galopera; zbudowany jak koń myśliwski zdolny unieść ciężar, symetryczny i mocny.
• Głowa i pysk: raczej głęboka niż szeroka; czaszka lekko wypukła, duży, szeroki czarny nos, długi, niemal równoległy pysk i wyraźnie zaznaczony stop. Pełny zgryz nożycowy.
• Oczy: ciemnobrązowe, jasne, ani głęboko osadzone, ani wypukłe, o czujnym, inteligentnym wyrazie.
• Uszy: średniej wielkości, cienkie, nisko osadzone i przylegające do głowy.
• Szyja, grzbiet i klatka piersiowa: długa, smukła, wygięta szyja bez podgardła; tułów średniej długości z prostym grzbietem, szerokimi, lekko wysklepionymi lędźwiami i głęboką, niezbyt szeroką klatką.
• Kończyny i łapy: płaskie, proste, mocne kończyny przednie; długie, szerokie, umięśnione uda; owalne, zwarte łapy z wysklepionymi palcami, dużo włosa między palcami i głębokie poduszki.
• Ogon: prosty lub lekko szablasty, nie sięgający poniżej stawów skokowych; noszony poziomo lub poniżej linii grzbietu, gruby u nasady i zwężający się, z długą, prostą chorągiewką.
• Sierść: krótka i cienka na głowie, z przodu kończyn i na końcach uszu; gdzie indziej średniej długości, płaska i bez loczków i fal, z długim jedwabistym włosem na uszach i cienkimi, płaskimi frendzlami z tyłu kończyn.
• Kolor: węglowoczarny z kasztanowymi podpalaniami m.in. nad oczami (nie większymi niż 2 cm), po bokach pyska, na gardle, dwie duże plamy na piersi, po wewnętrznej stronie tyłów oraz wokół odbytu. Czarne „ołówkowe” ozdobienia na palcach i czarny pas pod szczęką są dopuszczalne. Inne kolory nie są dopuszczalne.
• Szczenię i pies dorosły: szczeniaki są przysadziste i niezgrabne, z rosnącymi frendzlami; typ, głębokość klatki i frendzle rozwijają się dopiero w ciągu dwóch do trzech lat.

Charakter i temperament

Wzorzec FCI opisuje setera szkockiego jako inteligentnego, zdolnego i godnego, o odważnym, otwartym i przyjaznym, równym usposobieniu. W praktyce to pies, który z entuzjazmem biega po domu, gdy bierzesz kurtkę, a godzinę później kładzie głowę na Twoim kolanie. Jest związany z ludźmi, tworzy silne więzi z rodziną i chętnie chodzi za Tobą po domu.

Jest silnie nastawiony na swoich ludzi i lepiej reaguje na wyjaśnienie i nagrodę niż na twarde korekty. Wobec obcych bywa przyjazny lub wyczekujący, rzadko ostry. Wiele opisów rasy wspomina o długim okresie dojrzewania: pies może być do około trzech lat rozbawiony, niespokojny i łatwo rozpraszany. Pies, który poczuł się samotny, może wyć i szczekać.

Dzieci, psy, koty i goście

• Niemowlęta i małe dzieci: wylękniony szczeniak lub młody pies o wadze 25-30 kg może przewrócić przedszkolaka. Nigdy nie zostawiaj małych dzieci i psów bez nadzoru i daj psu własne miejsce odpoczynku.
• Starsze dzieci: często dobry, rozbawiony kompan dla dzieci, które lubią być na zewnątrz i spokojnie obchodzą się z psem; naucz je, że pies podążający za śladem nie chce być przywoływany ani zatrzymywany.
• Nieznane psy: zwykle towarzyski, ale entuzjastyczny; szorstkie, podekscytowane spotkanie to nie jest dobry początek. Buduj spotkania spokojnie.
• Współlokatorzy: może często żyć z innymi psami, zwłaszcza jeśli z nimi wyrastał.
• Koty i małe zwierzęta: z kotami, które zna od młodości, często układa się dobrze. Małe gryzonie, króliki i drobę pozostają dla psa myśliwskiego zdobyczą i trzeba je trzymać osobno.
• Goście i dostawcy: gości wita zwykle radośnie i czasem zgłasza ich szczeknięciem; jako pies stróżujący nie jest pierwotnie przeznaczony. Naucz go spokojnego witania zamiast skakania na gości.

Instynkty i codzienne zachowanie

Podstawowym instynktem jest szukanie nosem i wskazywanie zwierzyny. Widać to na zwykłym spacerze: pies biegnie szerokimi łukami z nosem w górze lub tuż nad ziemią i nagle zatrzymuje się z uniesioną łapą lub napiętą postawą. W tym momencie nie słyszy Cię. To nie nieposzluszeństwo, lecz pracujący nos, i tłumaczy, dlaczego swobodny bieg w nieznanym terenie jest tak ryzykowny: pies podążający za zapachem może być o kilometry dalej i przebiegać przez drogi.

Dlatego wcześnie zbuduj niezawodne przywołanie i gwizdek, używaj długiej linki tam, gdzie jest zwierzyna lub ruch, i nagradzaj, gdy sam spojrzy w Twoją stronę. Pies, który nie może wystarczająco szukać, szuka sam: ogród pełen ptaków powoduje wiele niepożądanych zachowań, takich jak ucieczka pod płotem lub nad nim.

Ruch w poszczególnych fazach życia

• Szczenię: krótkie, bezpieczne wyprawy odkrywcze z dużą ilością snu i zmienną nawierzchnią. Unikaj wymuszonego długiego obciążenia, chodzenia po schodach i powtarzanego wysokiego skakania, dopóki płytki wzrostowe są otwarte; nie ma sztywnej reguły minutowej.
• Młody pies: energia, rozpraszalność i nawroty rosną. Cierpliwie buduj chodzenie na smyczy, przywołanie i spokój przy zapachu; ciężkie, długotrwałe obciążenie czeka do dojrzałości fizycznej.
• Dorosły: Kennel Club podaje ponad dwie godziny dziennie. Licz orientacyjnie około półtora do dwóch godzin lub więcej, rozdzielonych na kilka chwil z co najmniej jedną długą wyprawą, swobodnym ruchem w bezpiecznych miejscach i zadaniami poszukiwawczymi. Samo okrążenie bloku nie wystarczy.
• Senior: utrzymuj codzienny ruch z krótszymi, spokojniejszymi spacerami i miękkim podłożem. Sztywność, kulawizna lub mniejsza energia wymagają badania przez lekarza weterynarii.

Więcej godzin nie zawsze znaczy lepiej: liczy się temperatura, podłoże i regeneracja. Pozwól mu spokojnie ostygnąć po intensywnym biegu lub pracy i unikaj dużego wysiłku tuż przed i po jeście.

Wyzwania umysłowe i praca

Praca nosem to najlepsza odskocznia: zabawy w szukanie z jedzeniem lub zabawką w wysokiej trawie, tropienie i mantrailing pasują do jego predyspozycji i męczą go umysłowo szybciej niż godzina biegania. W niektórych krajach organizowane są próby myśliwskie dla psów wystawiających; pasuje to do jego funkcji, ale wymaga instruktora.

Utrzymuj krótkie, urozmaicone treningi. Po intensywnej pracy nosem zapewnij też odpoczynek, aby nauczył się wyciszać. Agility jest możliwe z niskimi skokami, szczególnie u ciężkiego, rosnącego psa.

Szkolenie i socjalizacja

Szkol nagrodą, dobrym humorem i krótkimi sesjami. Zacznij wcześnie od przywołania, czekania, chodzenia na smyczy, spokojnego przyjmowania gości i dotykania uszu, łap i frendzli do pielęgnacji. Seter szkocki szybko się uczy, ale jest samodzielny i wrażliwy na bodźce; powtarzanie w ciągle zmieniających się miejscach działa lepiej niż jedna długa lekcja. W okresie dojrzewania wszystko może chwilowo się posypać: bądź konsekwentny.

Socjalizacja oznacza spokojne poznawanie ludzi, psów, ruchu ulicznego i dźwięków, bez konieczności witania się z każdym. Ćwicz także zostawanie samemu, jazdę samochodem i wizyty u weterynarza. Szukaj pomocy, jeśli reaguje lękliwie, nadmiernie szczeka lub w bezpiecznych sytuacjach przestaje reagować na Twój głos.

Zostawanie samemu w domu

Nie ma bezpiecznej standardowej liczby godzin. Seter szkocki jest silnie nastawiony na swoich ludzi i najlepiej czuje się w rodzinie. Buduj zostawanie samemu krok po kroku, od krótkich chwil, po długim spacerze i bez dramatycznego pożegnania.

Nuda i zbyt mało ruchu mogą prowadzić do wycia, szczekania i niszczenia. Dog walker, opiekun lub opieka dzienna jest często rozsądniejsza niż pies, który codziennie przez wiele godzin jest sam.

Mieszkanie, otoczenie, klimat i podróże

Kennel Club określa rasę jako odpowiednią do dużego domu z dużym ogrodem i raczej na wieś niż do miasta. Dom szeregowy lub mieszkanie jest możliwe tylko wtedy, gdy codzienna przestrzeń do biegania i szukania jest trwale zapewniona, a szczekanie lub wycie nie powoduje uciążliwości. Ogród nie zastępuje spacerów; ogrodzenie musi być wysokie i solidne, bo atletyczny pies skacze z łatwością. Na wsi zwierzyna, bydło i ruch wymagają dodatkowej uwagi, ponieważ jego nos szybko odciąga go od Ciebie.

W deszczu i zimnie czuje się zwykle dobrze, ale mokra trawa i błoto przyczepiają się do frendzli i włosa między palcami. Wysusz go po mokrych wyprawach i sprawdź łapy, uszy i sierść pod kątem kłosów trawy i kleszczy. W upale zapewnij cień i wodę, unikaj dużego wysiłku na słońcu i nigdy nie zostawiaj go w nagrzanym samochodzie. Wcześnie ćwicz jazdę samochodem i używaj dobrze dopasowanych szelek bezpieczeństwa lub transportera. Ciężkiego szczeniaka lepiej przenosić po długich schodach.

Rozmiary, obroże i szelki

Wzorzec podaje tylko wysokość w kłębie i masę; wiarygodnej średniej rasowej obwodu szyi i klatki piersiowej nie ma. Dlatego zawsze mierz samego psa.

• Obwód szyi: mierz w miejscu, gdzie leży obroża, i zostaw miejsce na dwa palce między miarką a szyją. Frendzle mogą sprawiać, że szyja wygląda na grubszą, niż jest.
• Obwód klatki piersiowej: mierz wokół najszerszej części klatki, tuż za przednimi łapami, bez zaciągania miarki. Przy tak głębokiej klatce to zwykle decydująca miara.
• Dopasowanie: szelki muszą zostawiać barki wolne, nie dotykać pach, nie dawać się zsunąć przez głowę i nie obcierać. Sprawdź ponownie po wzroście, zmianie masy i przy pełnej sierści.

Szelki są praktyczne dla psa myśliwskiego, który nagle ciągnie za zapachem, bo nacisk nie spada na szyję. Zobacz kolekcję szelki i porównaj centymetry z własnym pomiarem; dla dużego psa o głębokiej klatce mogą być potrzebne większe rozmiary. Do budowania przywołania tam, gdzie jest zwierzyna lub ruch, przyda się długa linka o długości 5, 10 lub 15 metrów.

Pielęgnacja

• Szczotkowanie i czesanie: częściej niż raz w tygodniu, najlepiej co drugi dzień; zwróć uwagę na miejsca za uszami, pod pachami, na piersi, brzuchu i z tyłu kończyn, gdzie frendzle się plączą.
• Trymowanie: trymowanie nie jest dla tej rasy konieczne; wielu właścicieli pozwala porządnie skracać włos między poduszkami i przy uszach. Pozwól doświadczonemu groomerowi pokazać pierwsze razy.
• Mycie i suszenie: tylko przy prawdziwym brudzie; dobrze wysusz frendzle, aby zapobiec kłębieniu i podrażnieniom skóry.
• Uszy: nisko osadzone, przylegające do głowy uszy zatrzymują wilgoć i brud. Sprawdzaj co tydzień pod kątem zapachu, brudu, zaczerwienienia lub drapania; nie czyść głęboko.
• Oczy: zwracaj uwagę na łzawienie, zaczerwienienie lub mrużenie; przy bólu lub zmętnieniu do weterynarza.
• Łapy i pazury: trzymaj pazury krótkie i po lesie, trawie lub wrzosowisku sprawdzaj gałązki, kłosy trawy i kleszcze, zwłaszcza między palcami.
• Zęby: szczotkuj kilka razy w tygodniu.
• Linienie: Kennel Club podaje, że rasa linieje; licz się z luźnymi włosami w domu i częstszym szczotkowaniem w okresie linienia.
• Oswajanie: ćwicz od szczenicęcego wieku szczotkowanie oraz dotykanie łap, uszu i zębów.

Zdrowie i odpowiedzialna hodowla

Oczekiwana długość życia wynosi orientacyjnie około 12 lat. Wielkość, linia, masa, pielęgnacja i przypadek mają znaczenie, a dane populacyjne nie przewidują, jak długo będzie żył Twój pies. Kennel Club podaje jako dobrą minimalną praktykę dla hodowców test DNA na postępujący zanik siatkówki (PRA rcd4), badanie bioder w systemie BVA/Kennel Club i dbałość o zróżnicowanie genetyczne; badania oczu i łokci zaliczane są do best practice. Zasady hodowlane mogą się różnić w zależności od kraju i związku; zapytaj o wymagania krajowego związku rasy.

• Postępujący zanik siatkówki (PRA rcd4): u rasy opisuje się dziedziczną chorobę oczu, która może prowadzić do pogorszenia wzroku i ślepoty. Istnieje test DNA; odpowiedzialni hodowcy badają zwierzęta hodowlane i łączą je tak, by nie rodziły się chore szczenięta.
• Biodra i łokcie: opisuje się skłonność do dysplazji stępu biodrowego, która według źródeł rasowych występuje rzadziej niż u wielu innych dużych ras, ale jest obecna. Zapytaj o oficjalne wyniki obojga rodziców. Kulawizna lub trudności z wstawaniem wymagają oceny przez weterynarza.
• Zwyrodnienie móżdżku: Gordon Setter Club of America wymienia dziedziczną chorobę równowagi i koordynacji, dla której dostępny jest test DNA. Zapytaj hodowcę, czy zwierzęta hodowlane zostały pod tym kątem zbadane.
• Skręt żołądka (GDV): u psów o głębokiej klatce, do których należy i ten, opisuje się zwiększoną skłonność do skrętu żołądka. Wzdęty, twardy brzuch z bezskutecznymi odruchami wymiotnymi i niepokojem wymaga natychmiastowego kontaktu z weterynarzem. Spokojne jedzenie i odpoczynek wokół posiłku to praktyczne działania, ale nie dają gwarancji.
• Obciążenie związane z budową: Kennel Club umieszcza rasę w kategorii 2 Breed Watch z powodu wadliwej budowy zadu i słabego ruchu zadu. Utrzymuj go szczupłym i oszczędzaj stawy podczas wzrostu.

Nie każdy pies rozwija te choroby. Wynik badania nie jest dożywotnią gwarancją. Omów indywidualne objawy z weterynarzem.

Żywienie w poszczególnych fazach życia

Dla szczenięcia wybierz pełnoporcjową karmę dla szczeniąt ras dużych i obserwuj kontrolowany wzrost i kondycję ciała zamiast jak najszybszego wzrostu. Na opakowaniu podano, dla jakiej masy dorosłej karma jest przeznaczona. Przykładem jest Carnilove Dog Salmon & Turkey Large Puppy - łosoś i indyk 12 kg, przeznaczona dla młodych psów ras dużych. Nie dodawaj wapnia bez konsultacji z weterynarzem. Dla dorosłego, aktywnego psa wybierasz pełnoporcjową karmę dopasowaną do masy i aktywności, na przykład Acana Adult Large Breed 11,4 kg, przeznaczoną dla dorosłych psów ras dużych. Młodym szczeniakom podawaj kilka małych posiłków i stopniowo zmniejszaj do dwóch dziennie.

Właściwa porcja zależy od dokładnej karmy, masy, wieku, kondycji ciała i aktywności. Przykład obliczeń wyłącznie dla wyjaśnienia, dla dorosłego psa o masie 28 kg: RER = 70 × 28^0,75 ≈ 852 kcal. Przy współczynniku 1,4 dla spokojnego psa i 1,8 dla bardzo aktywnego (założenia, nie stałe wartości) otrzymasz około 1 190 do 1 530 kcal dziennie. Przy karmie o 3 800 kcal EM na kg (gramy dziennie = kcal ÷ EM w kcal/kg × 1000) daje to około 313 do 403 gramów dziennie. To nie jest zalecenie dla rasy: odczytaj wartość energetyczną z opakowania wybranej karmy.

Traktuj to jako punkt wyjścia i po dwóch do czterech tygodniach dostosuj na podstawie masy i kondycji ciała. Żebra powinny być wyczuwalne bez grubej warstwy tłuszczu, a z góry powinna być widoczna talia; przy długich frendzlach badaj rękami, nie tylko oczami. Odejmij energię z przysmaków treningowych od porcji. Podziel porcję dzienną na dwa posiłki i pozwól mu jeść w spokoju. Seniorzy nie potrzebują automatycznie mniej białka: wybieraj według kondycji, zębów i aktywności. Zapewnij świeżą wodę pitną i zapytaj weterynarza o radę przy wzroście, chorobie lub wątpliwościach.

Czas, koszty i codzienne obciążenie

• Czas dziennie: wysoki; dobrze ponad dwie godziny na zewnątrz, plus szkolenie i pielęgnacja sierści.
• Karma: wysoki do średniego, odpowiednio do aktywnego psa o masie około 25-30 kg.
• Weterynarz i ubezpieczenie: średni do wysokiego; licz się z badaniami przy zakupie i rezerwą na nagłe przypadki, takie jak skręt żołądka.
• Sierść i salon groomerski: średni; głównie czas na szczotkowanie, mniej na profesjonalny trymming.
• Szkolenie i sprzęt: średni; długa linka, dobrze dopasowane szelki, wysokie ogrodzenie oraz transporter lub legowisko.
• Opieka i transport: licz się z dog walkerem w długie dni i z czasem dojazdu do bezpiecznych terenów do biegania.

Ceny różnią się znacznie w zależności od hodowcy, regionu i wybranej pielęgnacji; pytaj o aktualne kwoty zamiast opierać się na stałych liczbach.

Zalety

• Stylowy, mocny pies myśliwski o dużej wytrzymałości i pięknej, błyszczącej czarno-podpalanej sierści.
• Związany z ludźmi i przyjazny, o otwartym, równym usposobieniu według wzorca.
• Spokojny w domu, gdy na zewnątrz miał dosyć ruchu.
• Chętnie rusza na długie wyprawy i pasuje do pracy nosem i tropienia.
• Rzadsza rasa z małą, zaangażowaną społecznością miłośników.

Wady i punkty uwagi

• Duża potrzeba ruchu i poszukiwań: ponad dwie godziny dziennie, przez cały rok.
• Silny instynkt łowiecki: swobodny bieg w nieznanym terenie jest ryzykowny; potrzebny jest trening przywołania i długa linka.
• Powolne dojrzewanie: okres dojrzewania trwa długo i wymaga konsekwentnego, cierpliwego prowadzenia.
• Wrażliwość na samotność i na twarde korekty.
• Frendzle się plączą i pies linieje; sierść i uszy wymagają stałej uwagi.
• Głęboka klatka: uwaga na skręt żołądka; ponadto PRA, biodra i zróżnicowanie genetyczne przy wyborze hodowcy.
• Nie wszędzie łatwo go znaleźć; licz się z szukaniem i czekaniem.

Dla kogo jest ta rasa

Dla aktywnej dorosłej osoby lub rodziny z doświadczeniem z psami lub chęcią nauki, z czasem na codzienne długie spacery i zadania poszukiwawcze, zieloną okolicą lub stałym miejscem do biegania, wysokim, solidnie ogrodzonym ogrodem i cierpliwością do psa, który dojrzewa powoli. Chcesz psa myśliwskiego związanego z ludźmi, o własnym nosie, a nie automatycznego posłuszeństwa.

Dla kogo ta rasa nie jest

Dla osób, które nie mogą poświęcić dobrze ponad dwóch godzin dziennie, mieszkają w ruchliwym mieście bez przestrzeni do biegania, pozwalają małym zwierzętom domowym lub drobiowi swobodnie biegać, regularnie są nieobecne przez cały dzień pracy bez opieki albo szukają psa, który w każdej sytuacji natychmiast wraca. Kto szuka przede wszystkim spokojnego psa do towarzystwa na krótkie spacery, lepiej wybierze inną rasę.

Odpowiedzialny zakup, adopcja lub przekazanie

Szukaj hodowcy zrzeszonego w uznanym związku rasy i zapytaj o wyniki obojga rodziców: test DNA PRA rcd4, biodra i najlepiej oczy i łokcie, oraz o to, jak hodowca dba o zróżnicowanie genetyczne. Poproś o oryginalne wyniki z numerem chipa, odwiedź miejsce wychowu, poznaj matkę i sprawdź paszport, chip, rodowód i umowę; nie zabieraj szczenięcia młodszego niż ośmiotygodniowe. Uważaj na ogłoszenia z ciągle dostępnymi miotami, niejasnymi dokumentami i naciskiem na szybką płatność.

Dorosły pies ze schroniska lub z rasowego przekazania może być dobrym wyborem, gdy zachowanie, zdrowie i powód oddania są rzetelnie udokumentowane. Zapytaj o przywołanie, zostawanie samemu i kontakt z dziećmi i innymi zwierzętami. Dostępność różni się w zależności od regionu i może oznaczać listę oczekujących.

Najczęściej zadawane pytania

Czy seter szkocki nadaje się dla początkujących? W ograniczonym stopniu. Jest przyjazny, ale wymaga dużo ruchu, cierpliwości i treningu przywołania; początkujący z czasem i wsparciem może sobie poradzić.

Czy seter szkocki może biegać luzem? Tylko na bezpiecznie ogrodzonym terenie lub gdy przywołanie okazało się niezawodne mimo rozproszenia; w przeciwnym razie używaj długiej linki, bo ślad zapachowy może całkowicie pochonąć jego uwagę.

Ile ruchu potrzebuje? Kennel Club podaje ponad dwie godziny dziennie, z długą wyprawą, swobodnym biegiem i pracą nosem.

Czy dogaduje się z kotami? Często tak, jeśli zna je od młodości, ale małe zwierzęta pozostają obszarem ryzyka.

Czy może mieszkać w bloku? Tylko w wyjątkowych sytuacjach: potrzeba ruchu i przestrzeni jest duża, a Kennel Club uznaje rasę za lepszą na wieś niż do miasta.

Kiedy jest dorosły? Fizycznie około drugiego roku życia, psychicznie według opisów rasy często dopiero około trzeciego roku lub później.

Podsumowanie

Z seterem szkockim zyskujesz sportowca wytrzymałościowego o miękkim sercu: psa, który po długim poranku w polu leży zrelaksowany na macie i następnego dnia oczekuje dokładnie tych samych godzin. Jego nos i późne dojrzewanie wyznaczają pierwsze lata; kto ma miejsce i czas, zyskuje wiernego, pięknego towarzysza.

Wybierz hodowcę, który poważnie traktuje test PRA, wyniki bioder i zróżnicowanie genetyczne, i wybierz inną rasę, jeśli masz dziennie tylko pół godziny lub szukasz psa, który zawsze natychmiast wraca. Jego dobrostan wymaga przede wszystkim prawdziwej, kontrolowanej swobody: przestrzeni, zapachu i pracy.